युक्रेनवरून तणाव

संरक्षण सचिवांसाठी ट्रम्प-नियुक्त माजी वरिष्ठ सल्लागार म्हणतात की रशियन सैन्याने युक्रेनवर 'खूप सौम्य' केले आहे आणि झेलेन्स्कीला 'कठपुतली' म्हटले आहे. A Trump-appointed former senior adviser to the Secretary of Defense says Russian forces have been 'too gentle' on Ukraine and called Zelensky a 'puppet' https://news.yahoo.com/trump-appointed-former-senior-adviser-073609454.html

एक राष्ट्र दुसर्‍या राष्ट्राचे राष्ट्रत्व काढुन घेऊ शकते का? मी असे पहील्यांचा बघतो आहे. इतर अभ्यासु लोकांनी अधिक प्रकाश टाकावा. कोठे तरी भारत - पाकिस्तान, रशिया - युक्रेन यांची तुलना पाहीली.

• जर रशिया युक्रेनचे राष्ट्रत्व काढुन घेउन एक पायंडा पाडत असेल तर त्याच नियमाचा वापर करुन भारत सरकार, पाकिस्तान बाग्लादेश आणि म्यानमार (संदर्भ: https://www.irrawaddy.com/specials/on-this-day/burma-separated-british-india-82-years-ago-today.html) ह्यांचे राष्ट्र्त्व काढुन घेउ शकते का? असे नक्की आपण किती मागे जाउ शकतो?
• हे सगळे नियमांमध्ये कसे बसणार? कि वसाहतवाद ३.० म्हणायचे याला? https://www.un.org/press/en/2020/gacol3342.doc.htm

पुतिन यांच्या म्हणण्यानुसार, "कीवमधील सध्याच्या सरकारने हे लक्षात घेतले पाहिजे की जर त्यांनी असेच वागणे सुरू ठेवले तर ते युक्रेनच्या राज्याचे भविष्य धोक्यात आणतील. आणि असे झाल्यास त्याची संपूर्ण जबाबदारी त्यांची असेल." According to Putin, "the current government in Kyiv has to realise that if they continue to behave like this, they will endanger the future of Ukraine’s statehood. And if this happens it will be entirely their responsibility." https://www.pravda.com.ua/eng/news/2022/03/5/7328496/ - https://theweek.com/russo-ukrainian-war/1010961/ukrainians-have-received-almost-2-million-from-airbnb-guests-who-never

पण भारतीय हिंदी न्यूज चॅनेल जगात मस्करी चे विषय झाले आहेत. न्यूज अँकर ,त्यांनी बोलावलेल् पाहिजे असे काही अक्कले चे तारे तोडत आहेत की खूप दया येत आहे . भारतीय हिंदी न्यूज चॅनेल वर. ह्या हुशार न्यूज चॅनेल ना . पुतीन कधी अणुबॉम्ब टाकणार आहे हे पण माहीत असते युक्रेन काय डावपेच करणार हे पण ह्यांना माहीत असते.. युक्रेन आणि रशिया चे अध्यक्ष भारतीय न्यूज चॅनेल ह्या साठी बघतात. की त्यांचे स्वतःचे प्लॅनिंग काय आहेत,डावपेच काय आहेत हे त्यांना समजावे म्हणून. आणि 24 तास तोच तमाशा. युद्ध कोणत्या देशात war room भारतात. आणि ती पण 24 तास.

वाचणीय As Russia’s military onslaught in Ukraine sends refugees scattering, Moscow extends a helping hand to one group: Indians https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/03/russia-ukraine-india-students/

४०० झाले. आता दुसरा धागा काढा. प्रतिसाद शोधाताना डोक्याचा युक्रेन होतोय.

अमेरीका आणि व्हेनेझुयला तेल उत्पादन वाढण्यासाठी चर्चा. कोठे गेली आता तत्वे ? https://www.cbsnews.com/news/venezuela-russia-ukraine-biden-team-nicolas-maduro/ https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/06/venezuela-american-officials-visit/

Is Putin irrational or did he just miscalculate? And Ukraine war’s most overlooked sector

दिवस १२ : * युद्धाच्या बाराव्याला मोठे काही घडले नाही. * रशिया युक्रेन ह्यांच्या चर्चची ३ री फेरी झाली. त्यातून काही अपेक्षित नव्हतेच. * रशियन सैन्य आता शहरांत घुसायच्या ऐवजी दुरून गोळाफेक जास्त करत आहे. * सीमेवर गोळा झालेले १००% सैन्य आता युक्रेन मध्ये सक्रिय आहे. * फोटोग्राफिक पुराव्याद्वारे रशियाचे साधारण किमान १२० रणगाडे नष्ट झाले आहेत. रशियाच्या एकूण चालू शकणार्या रणगाड्या पैकी हे ४% आहेत. * रशिया आपले रिसर्व सैनिक युक्रेन मध्ये आणत आहे असे पुरावे नाहीत असे अमेरिकन गुप्तचर यंत्रणेने सांगितले. * युद्धामुळे भारतांत कदाचित वनस्पती तेलाचा तुडवडा भासू शकतो. * भारताचे QUAD हे सुद्धा इंडो पॅसिफिक मधील NATO च असे चीन समजतो अशी धमकीवजा घोषणा चिनी पर राष्ट्र मंत्रालयाने केली. * आधी आठवडा भरांत संपेल असे वाटणारे युद्ध आता कदाचित बराच काळ लांबेल. * माझ्या कामाच्या ठिकाणचे (पण थेट ओळख नसलेले) काही युक्रेनी-अमेरिकन मातृभूमी साठी लढायला परत देशांत गेले. दोन्ही लोकांना युक्रेनी सैन्यांत कर्तव्य करण्याचा अनुभव होता.

इंडिया टुडेच्या वृत्तानुसार, तामिळनाडूच्या कोईम्बतूर जिल्ह्यातील २१ वर्षीय विद्यार्थी, सैनिकेश रविचंद्रन हा रशियाविरुद्ध लढण्यासाठी युक्रेनियन निमलष्करी दलात सामील झाला आहे. वृत्तानुसार, अधिकार्‍यांनी त्याच्या घरी जाऊन रविचंद्रनच्या पालकांशी संवाद साधला आणि असे कळले की त्याने भारतीय सैन्यात भरती होण्यासाठी अर्ज केला होता पण तो नाकारण्यात आला होता. रविचंद्रन २०१८ मध्ये अभ्यासासाठी युक्रेनच्या खार्किव शहरात गेला होता. त्याचा अभ्यासक्रम २०२२ मध्ये पूर्ण होणार होता. युक्रेनमध्ये सुरू असलेल्या युद्धादरम्यान रविचंद्रन यांच्या कुटुंबाचा संपर्क तुटला होता. दूतावासाची मदत घेतल्यानंतर कुटुंबीयांनी रविचंद्रन यांच्याशी संपर्क साधला. दरम्यान, रशियाविरुद्ध लढण्यासाठी युक्रेनच्या निमलष्करी दलात सामील झाल्याचे रविचंद्रनने कुटुंबीयांना सांगितले आहे. https://www.loksatta.com/desh-videsh/indian-student-reached-ukraine-to-fight-against-russia-claims-ukrainian-media-abn-97-2833254/

ह्या तमिळ nadu मधील व्यक्ती ला भारतीय समजू नये . शत्रू समजून योग्य तो व्यवहार करावा

त्या तमिळ nadu मधील व्यक्ती ल जबरदस्ती नी युक्रेन सेनेत सामील केले असेल तर भारत सरकार नी हस्तक्षेप करावा. पण तो स्वतःच्या इच्छे नी रशिया विरुद्ध लढत असेल तर ते देश द्रोही काम आहे. रशिया भारताचा मित्र आहे कोणत्या तरी मूर्ख व्यक्ती साठी देश हित संकटात येता कामा नये .

यूएस ने रशियन ऑइल आयातीवर निर्बंध घातले. https://www.google.com/amp/s/www.nbcnews.com/news/amp/rcna19119

अखात्रीशीर : श्री झेलन्स्की यांनी क्रिमिया आणि डोम्बास रशियाला देण्यास तयार.

सौदी अरब आणि संयुक्त अरब अमिरातीच्या नेत्यांचा श्री बायडेन यांचा दुरध्वनी घेण्यास नकार. मी ही पहिल्यांदा बघत आहेत. अरब देश कायम अमेरिकेच्या कच्छपि होते. - Saudi Arabia, UAE Leaders Reportedly Decline Calls With Biden Amid Ukraine Crisis https://news.yahoo.com/saudi-arabia-uae-leaders-reportedly-041055907.html

दिवस १३ : * युक्रेन ला मिग विमाने देण्याचा प्रयत्न पोलंड करत असला तरी हि विमाने नक्की उडवून कोण युक्रेन मध्ये नेणार हा मोठा प्रश्न आहे. त्यामुळे हे होण्याची शक्यता कमीच वाटते. * रशियन बनावटीची विमान विरोधी यंत्रणा अनेक युरोपिअन देशांकडे आहे ती युक्रेन कडे पोचविण्यात येत आहे. * एकूण १७,००० रणगाडा विरोधी क्षेपणास्त्रे युक्रेन मध्ये पोचली आहेत. रशियाकडे एकूण साधारण १२,००० रणगाडे असले तरी त्यातील फारतर २८०० ऑपेरेशनल आहेत. * एक भारतीय मुलगा युक्रेन तर्फे लढत आहे. भारतीय सैन्यांत प्रवेश नाही मिळाला म्हणून हा गॉर्जिया देशाच्या फॉरेन लिजिअन मध्ये गेला आणि त्यांच्या तर्फे आता तो युक्रेन मध्ये आहे. * रशियन रक्षा मंत्रालयाचा इंग्रजी टेलिग्राम चॅनेल आहे त्यावर रशियन सरकार तर्फे माहिती इंग्रजीतून मिळते : https://t.co/fEgYZ6tlvj * सौदी अरेबिया आणि इतर अरब राष्ट्र प्रमुखांनी बायडन ह्यांच्याशी बोलण्यास नकार दिला. सौदी अरेबिया हा देश आणि त्याचे प्रमुख ह्यांच्या विषयी मला नेहमीच कुतूहल वाटत आले आहे. अतिशय तटस्थ माहिती हवी असेल तर हा लेख/मुलाखत मला खूप आवडली मार्च ३ ची आहे : https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2022/04/mohammed-bin-salman-saudi-arabia-palace-interview/622822/ * CIA डिरेक्टर बिल बर्न्स ह्यांची मुलाखत : https://www.npr.org/2022/03/08/1085155440/cia-director-putin-is-angry-and-frustrated-likely-to-double-down > The CIA director said Putin premised his war on four false assumptions: He thought Ukraine was weak, he believed Europe was distracted and wouldn't mount a strong response, he thought Russia's economy was prepared to withstand sanctions and he believed Russia's military had been modernized and would fight effectively. > "He's been proven wrong on every count," said Burns, who served as the U.S. ambassador to Russia from 2005 to 2008. * युक्रेन मधील युद्धाचा भारताला काही ठिकाणी बराच फायदा होणार आहे. मागच्या वर्षी भारतांत हजारो टन गहू सडून गेला. FCI कडे अक्षरशः लक्षावधी टन गहू पडून आहे ह्यांतील ५०० हजार टन भारत निर्यात करणार आहे आणि वर्षअखेर पर्यंत ७ दशलक्ष टन गहू निर्यात करण्यात येणार आहे. * दोन रशियन FSB अधिकाऱ्यांचा संवाद इंटरसेप्ट करण्यात आला. ह्यांत FSB अधिकारी जनरल मेजर वीतली गररिसिमोव ह्यांचा मृत्यू खारकीव मध्ये झाला असे आपल्या बॉस ला सांगतो. हा एक अत्यंत उच्चपदस्थ तसेच खूप मेडल्स प्राप्त general होता : https://twitter.com/christogrozev/status/1500959074653024259 * काही मोठ्या रशियन अधिकाऱ्यांचा मृत्यू ह्या युद्धांत झाला आहे. हि माहिती रशियाने सुद्धा काही ठिकाणी मान्य केली आहे तर काही ठिकाणी मृतांच्या परिवारजनानी सुद्धा हे मान्य केले आहे. जास्त माहिती साठी : https://twitter.com/RALee85/status/1500794161963937793 * रशियन युद्धनीती ह्या युद्धांत कशी दिसून येत आहे त्याची चांगली वाईट बाजू कशी दिसून येत आहे आणि सैन्याच्या ढिसाळपणाची करणे काय आहेत त्यावर मेजर जनरल मायिक रायन ह्यांचे लेखन वाचण्यासारखे आहे : https://twitter.com/WarintheFuture/status/1501358032034275329 * एकूण हे युद्ध खुप दिवस लांबणार असे दिसते. युद्ध जितके दिवस लांबेल तितके ह्या युद्ध जिंकण्यासाठी रशिया आणखीन अधीर होईल. आधीच रशियन अर्थव्यवस्था कोलमडली आहे पण युद्धाचा खर्च त्यावर आणखीन ताण टाकेल. युक्रेन सोबत वाटाघाटी करून रशिया "जितं मया" करू शकतो पण ह्या वाटाघाटीत निर्बंध मागे घ्यावेत अशी मागणी करणे सध्यातरी रशियाला शक्य नाही. * युद्ध जितके जास्त काळ चालेल तितकी रशियन अर्थव्यवस्था आणि रशियन कारखाने हे कमकुवत होत जातील. वेगाने पडणाऱ्या रशियन कंपन्यांचे स्टोक कवडीमोल किमतीत चीन विकत घेईल त्यामुळे गझप्रोम सारखया रशियन कंपन्या कदाचित चीन च्या हातांत जातील. ह्या सर्वाचा परिणाम शेवटी भारतीय संरक्षण सज्जतेवर होईल असे भाकीत अनेक लोक व्यक्त करत आहेत. भारतीय विमाने, बोटी इत्यादी रशियन बनावटीचे असल्याने त्या नेहमी सज्ज तेहवण्यासाठी सुटते भाग वगैरे रशियातून येणे आवश्यक आहे. त्यामुळे युद्धाचा सोक्षमोक्ष लवकर लागणे भारताच्या हिताचे आहे असे दिसते. * सध्या इराण आणि नॉर्थ कोरिया ह्यांच्या पेक्षा रशियावर जास्त निर्बंध आहेत.

मार्च १३: वैयक्तिक कारणांनी व्यस्त असल्याने जास्त लिहू शकले नाही पण युक्रेन मधील घडामोडीवर बारीक नजर आहे ! * युक्रेन आणि रशिया मध्ये वाटाघाटी चालू आहेत. सध्याच्या माहिती प्रमाणे वाटाघाटी ठरविक वेळेंत न होता, आता विविध छोट्या वर्किंग कमिटी निर्माण करून त्याच्या मध्ये होत आहेत. * रशियाचे ३ उच्चपदस्थ अधिकारी मेजर जनरल मारले गेले आहेत असे युक्रेन ने सांगितले असले तरी त्यातील एकच confirmed आहे. * रशियन सैन्य खरेच ढिसाळ आहे कि निव्वळ युक्रेनी-पाश्चात्य प्रोपागंडा ? ह्या प्रश्नाचे उत्तर आता हळू हळू मिळत आहे. पुतीन ह्यांनी आधी आपल्या भाषणात आपण conscript सैनिक वापरत नाहीत असे प्रतिपादन केले होते पण त्याच्याच आर्मीने काही दिवसांनी सार्वजनिक स्वरूपांत ह्यांचे खंडन केले. conscript होते आणि ते आता माघारी बोलवत आहोत असे त्यांनी सांगितले. * पुतीन ह्यांनी आपल्या भाषणांत "सर्व काही प्लॅन प्रमाणेच चालले आहे" अशी घोषणा केली होती पण आज त्यांचे चेचेन मधील हस्तक kadyrov ह्यांनी रशियन प्रगती फार संथ असल्याने आणि अपेक्षेप्रमाणे नसल्याने सैनिकांचे मनोबल कमकुवत आहे असे सार्वजनिक पद्धतीने सांगितले. https://twitter.com/DAlperovitch/status/1502886300243927040 * पुतीन ह्यांनी आपल्या गुप्तहेर यंत्रणेचे एक प्रमुख आणि त्यांचे कनिष्ठ अधिकारी ह्यांना नजरकैदेत टाकले आहे. ह्या दोघांनी आपली दिशाभूल केली अशी पुतीन ह्यांची समजूत असावी असे अज्ञातवासांत असलेल्या ओझेचकीन ह्या रशियन वार्ताहराने सांगितले. * चीन ने रशियाला विमानाचे सुट्टे भाग द्यायला नकार दिला. त्यामुळे रशियन विमाने आता उडू शकणार नाहीत (नागरी/व्यावसायिक) आणि बर्मुडा ने सुद्धा ह्या विमानांचे परवाने रद्द केले. बहुतेक रशियन व्यावसायिक विमाने बर्मुडा मध्ये रजिस्टर आहेत. * रशियन रक्षा मंत्रायलने आपल्या टेलिग्राम चॅनल वर तसेच इतर माध्यमातून आपली बाजू दाखवायचा प्रयत्न केला आहे. रशियांतील विविध गांवातील मृत सैनिकांचा अंतिम संस्कार होत आहेत त्यामुळे बळींची संख्या नक्की किती असावी ह्याचा अंदाज येत आहे. युक्रेनी मंत्रालयाने रशियन बळींची संख्या साधारण १२,००० आहे असे सांगितले असले तरी प्रत्यक्षात हि ५००० च्या आस पास असावी असा इतर देशांच्या गुप्तहेरांचा अंदाज आहे. * फोटो उपलब्ध आहेत त्यावरून रशियाने साधारण १९३ रणगाडे गमावले आहेत असे दिसून येते. युक्रेनी मंत्रालयाने हाच एकदा ५०० आहे असे सांगितले आहे. ह्याउलट रशियन मंत्रालयाने आपण युक्रेन चे ४०० रणगाडे नष्ट केले आहेत असे सांगितले आहे. * खेरसण शहरावर रशियाने ताबा घेऊन तिथे आपला मेयर नियुक्त केला आहे. * मेलिटोपोल हे शहर सुद्धा रशियाच्या ताब्यांत आले असून तिथे त्यांनी मेयर चे अपहरण केले आहे. * पुढील आठवडा खारकीव आणि क्यिव शहरांवर रशिया कदाचित लक्ष केंद्रित करेल. अवांतर: जणू काही जगांतील सर्व समस्या कमी होत्या म्हणून कि काय भारतीय रक्षादलाने सुद्धा अत्यंत बेजबाबदार पणा दाखवला आणि भारतीय क्षेपणास्त्र म्हणे अपघाताने उडून पाकिस्तान मध्ये जाऊन पडले !

भारतीय क्षेपणास्त्र म्हणे अपघाताने उडून पाकिस्तान मध्ये जाऊन पडले !

पाकीस्तानी मिडियामधील ही चर्चा रोचक वाटली.

मार्च १४ : नितीन पै ह्यांचा हा लेख वाचण्याजोगा आहे. ह्या लेखांत युक्रेन युद्ध आणि भारतीय धोरण ह्यांचा उहापोह केला आहे. ठळक मुद्दे * रशियावरील भारताच्या अति अवलंबनाने भारताचे धोरणात्मक सार्वभौमत्व मर्यादित आहे असे दिसून येत आहे. * कुठलाही निर्णय राष्ट्रहिताचा असावा. पण योग्य ते निर्णय घेण्यासाठी स्वातंत्र्य असणे महत्वाचे आहे. * रशियाला डच्चू देण्याची भारतासाठी हि सुवर्ण संधी होती. भारतीय हिताच्या दृष्टीने आणि भारतीय भविष्यासाठी पाश्चात्य राष्ट्रांशी जास्त व्यापार, त्यांची जास्त गुंतवणूक हि भारतासाठी रशिये पेक्षा कैक पटीने महत्वाची आहे. ह्या युद्धाने रशिया हे चिनी मांडलिक राष्ट्र बनण्याची जास्त शक्यता आहे आणि त्याची फार मोठी झळ भारताला बसेल. टीप: भारतीय नौदलाची बहुतेक टर्बाईन्स हि युक्रेन मध्ये बनवली जातात. ह्या फॅक्टरीवर आज रशियाने हल्ला करून ती नष्ट केली. https://notes.nitinpai.in/In+no+particular+order/Indian+foreign+policy+after+the+Russia-Ukraine+war

युरोपियन गुंतवणूक करतील ह्या आशेवर भारताने रशियाला डच्चू वगैरे देऊ नये. परंतु भरताने संरक्षण क्षेत्रातील अवलंबित्व मात्र कमी करावे मग ते कोणत्याही देशावर का असेना. काहीच दिवसापूर्वी आपण अमेरिकेबरोबर होणार ड्रोन चा सौदा कॅन्सल केला आहे, DRDO स्वतः बनवणार आहे.

मार्च १७ : पुतीन ह्यांनी आज एक भाषण केले. पुतीन ह्यांत बरेच चिडलेले आणि वैफल्यग्रस्त वाटत होते. https://twitter.com/nntaleb/status/1504210862852165636 मागील काही दिवसांत यूक्रेन रशियन वाटाघाटीत रशियाला बरीच माघार घ्यावी लागली आहे आणि वेळ जाईल तशी आणखीन माघार घ्यावी लागेल अशी चिन्हे आहेत. कदाचित ह्याच मुले पुतीन भयंकर चिडलेले वाटत आहेत. ह्या भाषणात त्यांनी युक्रेन पेक्षा रशियन लोकांवरच जास्त तोंडसुख घेतले कास्ट (जात ह्या अर्थी), स्कम, देशद्रोही, गुलाम, ५वा स्तंभ (घरचे भेदी) अशी विविध विशेषणे लावून त्यांनी देशाला "सेल्फ प्युरिफिकेशन" ची गरज आहे म्हणजे ह्या लोकांना काढून टाकले पाहिजे शी चीड चीड व्यक्त केली. https://twitter.com/simonmontefiore/status/1504184497042079755