तुमच्या देशात....

नाही हो गवि! तो ही देश चांगला आहे पण अनेक कारणांसाठी मला भारत जास्त योग्य वाटला. म्हणून मग जास्त ताण न वाढवता परत आले.

तुम्ही वीतभर कपडे घालून फिरलात तरी कुणी नजरही वर करून बघत नाही. स्विमिंग पूल मध्ये अमेरिकन पुरुष असेल तर तो आहे की नाही हे ही लक्षात येणार नाही अशा बेताने अलुफ राहून पोहत असेल.

याबाबत तुम्ही चूक आहात....तुम्ही कितीवेळा अमेरिकन पुरुषांचे boys talk ऐकले आहे? मी ऐकले आहेत....तेही बर्याच्दा बहुतेकवेळा (प्रत्येकवेळा नाही) प्रत्येक पुरुष कोणत्याही स्त्रीशी बोलताना एकदातरी "natural attraction to opposite sex" या नजरेने बघतोच....फक्त ते बघणे "काही सेकंद ते नजरेसमोर असेपर्यंत" यामध्ये कुठेही असू शकते...पाश्चात्य देशांत लोकांना शारिरीक जवळीक फार लवकर आणि जास्त वारंवारीतेने मिळते त्यामुळे "तसे" बघणे जास्त वेळ लांबत नाही...मध्य-पुर्वेत किंवा आशियायी देशांत (Indian subcontinent) असा प्रकार नसल्याने बहुतेकदा "जमेल तितके आणि जमेल तेव्हा" काहीतरी बघावे/मिळावे याची तीव्रता जास्त असते जाता जाता....कसे बघावे हि एक कला आहे....जी स्त्रीयांकडे जन्मजात असते....आणि बहुतांश पुरुषांना शिकवण्याची नितांत गरज आहे

देशा बद्दल अभिमान नसलेल्यांनी, देशाची चिन्ता अभिमान असणार्‍यांवर सोडून देणे अधिक श्रेयस्कर असेल का ? आम्ही देशा बद्दल आभिमान आहे , देशास महान ठेवण्याचि आस आहे म्हणूनच सकारात्मक योगदान देतो . अभिमान नसलेलीच मंडळी कुकृत्ये करण्यात पुढे आणि अभिमान नसलेल्यांचीच भावंडे असतात का अशी साशंकता वाटते.

@ प्रचेतस , भावनांच्या भांडवलावर वस्तुनिष्ठता आणि तर्कसुसंगतते शी तडजोडीची भलावण कशा साठी. याच लेखीकेच्या एका कवितेची बाजू तर्कसुसंगत विश्लेषणाने मी स्वतः लावून धरलेली आहे म्हणजे व्यक्तिगत आकसाचे प्रश्न नाहीत. स्त्री विषयक प्रश्नावर दुसर्‍या धाग्याचा पर्यायही उभा केला आहे. भारत बायकांसाठी अवघड देश आहे ... तिथे आपापले इगो बाजूस ठेऊन हा धागा लेख वस्तुनिष्ठतेच्या प्रश्नावर फसला आहे हे ईगो बाजूस ठेऊन स्विकारावे अथवा न स्विकारता इथला चुकीचा तुलनेचा गोलपोस्ट सांभाळत ही का असेना दुसर्‍या रचनात्मक चर्चेत सहभागी का होता येणार नाही ?

हे असले उद्योग कन्स्ट्रक्टीव्ह नाहीत , पाकीस्तानसारखे शत्रुरास्।ट्र उत्साहात असे टि शर्ट तयार करुन वाटेल आणि असे टिशर्ट असे टि शर्ट दुसर्‍या देशांबद्दलही तयार करुन भारतीयांना वितरीत करता येतील . कन्स्ट्रक्टीव्ह चर्चेच्या धाग्यात चर्चेचे आवाहन अहे

त्याचे कारण आपली अत्यंत बेजबाबदार व बेफिकीर न्यायव्यवस्था आहे.

ऊपाय योजना ?

या गुन्हेगारांना फाशीच शिक्शा सुद्धा सौम्य ठरेल.

फाशीच्या पुढे काय काय शिक्षा वाढवता येतील ?

शेवटच्या वाक्यासाठी सहमती

+१

बहुतेक मुद्द्यांशी सहमत!!

स्त्रिया बलात्काराबद्दल आणि एकंदर स्त्रियांना होणाऱ्या त्रासाबद्दल पोटतिडीकेने किंवा सहानुभूती ने लिहीत आहेत.

डॉक्टर , काल पिरा ताई सोबतच्या चर्चेत वुमेन आर फ्रॉम व्हीनस प्रमाणे केवळ मन मोकळे करण्याच्या गरजेचा अनुभव आला , ज्यात परिस्थिती बदलण्यासाठी कोणत्याही सोल्युशन्सची त्यांची अपेक्षा नसते , आणि पुरुष मंडळी सहसा सोल्युशन्स शोधण्यावर भर देतात . मन मोकळे करणे संताप व्यक्त करणे, एकंदर स्त्रियांना होणाऱ्या त्रासाबद्दल पोटतिडीकेने किंवा सहानुभूतीने व्यक्त होणे या कशा बद्दलच आक्षेप नाही . पण त्यासाठी वास्तुनिष्ठतेशी फारकत करण्याची काय जरुरी आहे . धागा लेखिके साहित काही जण आले पिंक टाकल्यासारखे निव्वळ सहानुभूती दाखवणे औपचारिकतेसारखे पूर्ण करून गेले . आपण पॉलिटिकली करेक्ट लिहिले कि संपले , नसता झमेला कशाला ? वाला हा एटीट्युड नाहीना याची बर्याच ठिकाणी शंका आली . स्त्रीची स्त्रीला अमुक कारणाने सहानुभूती असते असे आपण म्हणता , भारताचे क्षण भर बाजूस ठेऊन बॉईज टॉक करणाऱ्या ट्रम्प महोदयांना स्त्रियांची मते कशी मिळतात ? अमेरिकेत कुणासही काहीही बोलले तरी त्यांची पहिली घटना दुरुस्ती १०१ टक्के भाषण स्वातंत्र्य म्हणजे वाईट संभाषणाचे स्वातंत्र्यही देते , कुणी स्त्रीस अपशब्द बोलले तर त्या बद्दल न्यायालयात दाद मिळण्याची कायद्यात काहीच व्यवस्था नाही , त्या मुले ट्रम्प किंवा अजून कुणी काही बोलले तर कायद्यात व्यवस्थेचा अभाव आहे . आता भारतात येऊ अमेरिकेचे गुणगान करणारी मंडळी या बाबत आपल्याकडे विशेष कायदा आहे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आहे त्याचा वेळी मर्यादाही अंशतः का होईना उपलब्ध आहेत . आणि हा कायदा वापरता येतो हे सोईस्कर विसरू इच्छितात . भारतात महिला आयोग आहेत , राष्ट्रपती ते पंतप्रधान सर्व राजकीय पदावर थोड्या फार प्रमाणात का होईना महिला येऊन गेल्या आहेत . सध्या ज्या केसबाबत गवगवा होतो आहे तिथे हि मुख्यमंत्री एक महिलाच आहे. अमेरिकेत अद्याप एक हि महिला अध्यक्ष म्हणून निवडून येऊ शकलेली नाही . एवढेच नाही अमेरिकी संसदेच्या स्त्री स्थानिक स्वराज्य संस्थात ३३ टक्के आरक्षण आहे . संसदेत स्त्रियांना आरक्षण मिळावे म्हणून मतदार पातळीवरून दबाव टाकण्याचा किती स्त्री संघटनांनी प्रयत्न केला आणि किती स्त्रियांनी साथ दिली असेल. या सर्व दूरच्या गोष्टी आहेत . मी स्वतः: स्त्री विषयक कायद्याबद्दल किंवा अगदी स्त्रियांसाठी कॉपीराईट अशा विषयावर लिहिले आहे. - तेथील चर्चेत महिलांनी सहभाग धागा लेखक पुरुष आहे म्हणून टाळणे हास्ययास्पद ठरणार नाही का ? माझे लेखन क्लिष्ट असल्याची तक्रार असते पण कमीत कमी प्रयत्न तर केला . ( एका धाग्यात आदिवासी स्त्रीवर झालेल्या सामूहिक अत्याचारा बद्दल मी स्वतः लिहिले , संबंधित आदिवासी स्त्री दुसरा विवाह करू इचछीत मुस्लीमा सोबत पळून गेलेली आहे हे माहीत असूनही तिच्या त्या निवडी बद्दल तिला घरणास्पद शिक्षा देणे आणि त्या पुरुषी वागण्याचे त्या गावातील स्त्रियांकडून कड घेतली जाणे चुकीचेच वाटले . टीकाकारताना त्या अत्याचार भोगलेल्या स्त्रीचा मित्र मुसलमान आहे का अजून कोण हा विचार डोक्यातही आला नाही आणि त्या धाग्यात मी उल्लेखही केला नाही , पण पिंक टाकणारे मिपाकर अभ्या राव असोत अथवा स्त्रियांची बाजू फक्त स्त्रियाच घेऊ शकतात याचे पोकळ प्रदर्शन करणारे असोत त्यांना काही सोयर सुतक दिसत नाही ) मी स्त्री आहे , या धागा लेखाची लेखिका स्त्री आहे म्हणून आम्ही तिची बाजू घेतो , हे वरकरणी आकर्षक दिसणारे गृहीतक आहे . याझिदी स्त्रियांवर होणाऱ्या अत्याचारां बद्दल मी लिहितो तेव्हा त्या अत्याचार झालेल्या स्त्रियांबाबत आपल्याला म्हणजे स्त्रियांना सहानु भुतीची गरज नाही कारण याझिदी स्त्रियांवरील अत्याचाराबद्दल लिहिणारा पुरुष आहे , कोणते लॉजिक आहे हे ? आम्ही ओमान , गल्फ किंवा युरोमेरिकेत होणाऱ्या स्त्रीवरील अत्याचाराबाबत उल्लेख करतो ते, पुरुषांनी लिहिले म्हणून ते अत्याचार झेलणार्या स्त्रिया नसतात कि भारता बाहेर च्या असल्यामुळे त्यांच्या वेदना कमी असतात ? दहा पुरुष आले भावनेच्या भरात वस्तुनिष्ठ नसलेल्या पिंका टाकून गेले स्त्रियांना चालते का ? मग त्यांनी त्यांच्या वस्तुनिष्ठता साशंकित आहेत तिथे इतरांनी तडजोड करावी अशी अपेक्षा पुरुषांसाठी असणे नसणे दूर ठेवा . सुरक्षे ऐवजी भीतीच्या वातावरणाची निर्मिती स्त्रियांसाठी योग्य आहे का ? किमान याचा विचार करून काही कंस्ट्रक्टिव्ह विचार विमर्षातही सहभागी होण्यास तयार असू नये याचे आश्चर्य नाही कारण प कारण बर्याचदा पुरुषाचे दृष्टिकोन स्त्रियांपेक्षा अधिक पुरोगामी असू शकतात हे असंख्य वेळा सिद्ध झालेले असावे. असो. इराण मधील अन्याझ ऐनी सायरस हिचा इराण मध्ये तिला कोणत्या दिव्यातून जावे लागले या बद्दलचा व्हिडीओ पण येथील काहींच्या लेखी त्यांच्या वेदना वेदना नसाव्यात कारण त्या भारतीय नाहीत .

"मी माझ्या कुटुम्बामधले पुरुष, स्त्री कड़े वस्तु म्हणून बघणार नाहीं हे आणि कुटुम्बातली स्त्री, स्वत: वस्तू बनुन गैरफायदा घेणार नाहीं/घेवू देणार नाही याची खात्री करेन. मला नाहीं वाटत हे अवघड आहे कारण मी माणूस असल्याने स्वत: हे नैसर्गिकपणे पाळतो कुणावर उपकार करत नाही."

आवडले. यानंतर आपल्या मुलग्यांना स्त्रियांशी माणूस म्हणून वागायला शिकवणे आणि मुलींना स्वसंरक्षणाचे मार्ग शिकवणे हे झाले पाहिजे. एखादी दुर्दैवी घटना तरीही घडली तर ती लपवून, त्यावर पांघरूण न घालता संवाद झाला पाहिजे. प्रत्येक घरात, नात्यात संवाद असला पाहिजे हे महत्त्वाचे आहे. आरोपीना तत्काळ फाशी द्या म्हणून मोकळे होउन आपण आपल्या कामाला लागतो. कोणी असा विचार करत नाही की एखाद्या निरपराधाला त्यात शिक्षा होउ नये. एकांगी कायदे झाले आणि त्याचा फायदा घेऊन उद्या कोणी तुमच्या मुलाला अडकवले तर त्याला फाशी द्या म्हणून तुमच्याकडून मागणी होईल का? या धाग्यावर सुरुवातीला ठीकठाक असलेली चर्चा नंतर आक्रस्ताळी होत गेली. ते अपेक्षित होतेच. धागालेखिकाही सुरुवातीला चर्चेत भाग घेत होत्या नंतर त्या दिसेनाशा झाल्या. कदाचित धाग्याची हाताबाहेर जाणारी परिस्थिती पाहून असेल. प्रत्येकाने आपल्यापुरते बोला ना! ते आणि आम्ही असे सरसकटीकरण कशाला? मागे दिल्ली बलात्कारानंतर हे म्हटले होते की पुन्हा असे काही घडले की मेणबत्त्या मोर्चे वगैरे होईल आणि पुन्हा सगळे थंड होईल. तेव्हा राजकारणासाठी फायदा उठवणे ही गोष्ट विचारात घेतली नव्हती. आता तेही सगळ्यांकडून पुरेपूर होताना दिसत आहे. न्यायालयांच्या आणि पोलिसांच्या नावे बोटे मोडताना ते किती कमी संख्येने आहेत, त्यांच्यावर किती प्रकारचे किती दबाव आहेत याचा कोणी विचार करत नाही. सगळे जे जसे आहे ते तसे माझे आहे. माझा देश आहे. त्यात कितीही कमतरता असो, वैगुण्य असो. "आम्ही घरात आपसात भांडू पण बाहेरच्यांशी वागताना आम्ही १०५" हे जुने शहाणपण आता लोकांना का आठवत नाही?