मिशन काश्मीर - १

************************************************************** मिशन काश्मीर : भाग १; भाग २ - श्रीनगर; भाग ३ - श्रीनगर; भाग ४ - बर्फ; भाग ५ - अवंतिपुरा, पहलगाम; भाग ६ - पहलगाम - पोशवान पार्क; भाग ७ - पहलगाम; केवळ छायाचित्रे ************************************************************** अगर फिरदौस बर्रूए-जमीनस्तो, हमीनस्त, हमीनस्त, हमीनस्तो। . जन्नत अगर कही है तो यही है, यही है, यही है।. बहुधा जहांगीर म्हणाला किंवा कोणीतरी उर्दु शायर. ज्याने कोणी लिहिले आहे त्याने काश्मीरचे वर्णन करताना सत्यापासुन गुंजभरही फारकत घेतलेली नाही आहे. याहुन योग्य शब्दात काश्मीरचे वर्णन करता येणार नाही. जे डोळ्यांना दिसते ते कॅमेर्‍यात कैद होउ शकत नाही आणि शब्दात वर्णन करता येत नाही. तरीही हा एक तोकडा प्रयत्न काश्मीरची सैर घडवुन आणण्याचा. माझा टंकलेखनाचा वेग महान असल्यामुळे २-३ भागात प्रकाशित करेन. पुण्यात तापमानाची स्पर्धा ४० च्या अंकाशी व्हायला लागली तसे थंड हवेच्या ठिकाणी सुट्टीचे वेध लागले. काश्मीर नक्की केले तेव्हा मनात थोडी धाकधूक नक्की होती. पण दहशतवादाच्या भितीला योग्य ठिकाणी मारुन आम्ही तयारीला लागलो. जास्त 'रिक्स' घ्यायची नसल्यामुळे ट्रॅव्हल कंपनीतर्फे जायचे निश्चित केले. ट्रॅव्हल कंपनीतर्फे जाण्याच्या अनेक फायद्यांपैकी एक म्हणजे आपल्याला काही करायला लागत नाही. सगळे त्यांच्यावर सोपवुन निवांत बसायचे. आणि अनेक तोट्यांपैकी एक म्हणजे प्रवासाची व्यवस्था काय असेल त्याचा भरवसा नसतो. आमच्या टुर ऑपरेटर ने आम्हाला गो एयर च्या हवाली केले. आईशप्पथ सांगतो गो एयर हा एक थ्रिलींग अनुभव असतो. बोर्डिंग पास घेतानाच मी काउंटर वरच्या कोस्मेटिक कंपनीची जाहिरात करणार्‍या ललनेला किमान ३ विंडो सीटस द्यायला सांगितल्या. त्यावर तिने केवळ १ उपलब्ध असल्याचे सांगुन माझी बोळवण केली. तसे मला विंडो सीटचे फारसे आकर्षण नाही पण विमानातुन बर्फाचे डोंगर दिसण्याची ही पहिलीच वेळ असल्यामुळे मला खिडकी हवी होती. शेवटी १ खिडकीवर समाधान मानुन विमानात शिरलो. तर माझ्या जागेवर एक ललना आधीच बसलेली होती. माझ्या पुणेरी आवाजात कमाल मार्दव आणुन मी तिला ती माझ्या जागेवर बसल्याची जाणीव जरुन दिली. त्यावर च्यायला आजकाल कोणीही विमानात बसायला लागलय. साधे सीट नंबर्स बघता येत नाहीत असे भाव चेहेर्‍यावर आणुन तिने मला शांतपणे ति तिचीच सीट असल्याचे सांगितले. मग दोन्ही बोर्डिंग पास बघता असे लक्षात आले की सीट एक और आदमी दो अशी नाइन्साफी झालेली आहे. मी तेवढ्याच शांतपणे ही बाब हवाई सुंदरीच्या लक्षात आणुन दिली. त्यानंतर १५ मिनिटात ४ वेगवेगळ्या लोकांनी आमच्या दोघांचे बोर्डिंग पास चेक केले. माझा वेंधळेपणा लक्षात घेता मी चुकुन मुंबै - दिल्ली - श्रीनगर च्या ऐवजी कन्याकुमारीच्या विमानात नाही ना शिरलेलो याची मी स्वतः ३-४ वेळा खात्री करुन दिली. एव्हाना आजुबाजुच्या लोकांची छान करमणुक सुरु होती. मी सीटपाशीच (म्हणजे माझी असुन नसलेल्या सीटपापा) उभा असल्याने येणार्‍या जाणार्‍या लोकांना त्रास होत होता आणि काय गावंढळ माणूस आहे असे भाव नजरेत आणुन ते मला साइड द्यायला विनवीत होते. एव्हाना आजुबाजुच्या लोकांच्या "गो एयर मध्ये आणि एष्टी मध्ये फारसा फरक नाही", "काळजी करु नका ते तुम्हाला उद्याच्या फ्लाईट मध्ये जागा देतील " वगैरे कमेंट्स पास करुन झाल्या. दुसर्‍या दिवसाच्या विमानातुन जाण्याऐवजी मी मध्ये स्टुल टाकुन बसायलाही तयार होतो. अर्ध्या तिकिटात तसा मी उभा राहुनही गेलो असतो पण वरती हात धरायलाही विमानात जागा नसते त्यामुळे थोडा पिराब्लेम होता. परत एक हवाई कन्या आली आणि "Sir is your seat number 21 Delta?" असे मंजुळ आवाजात विचारायला लागली. Delta? म्हणजे काय? माझा सीट नंबर तर 21 D होता. मग माझ्या डोक्यात प्रकाश पडला D म्हणजे Delta. त्या कन्येने शेवटी मला 1 Bravo वर बसायला सांगितले आणि कडकड केल्यावर 1 Alpha वर बसु दिले. Alpha, Delta, Bravo वगैरे शब्द ऐकुन मला एकदम डेल्टा फोर्स मधला सोल्जर झाल्यासारखे वाटायला लागले होते. गो एयर मध्ये जागा मिळणे हे असेही एक युद्धच होते म्हणा. अखेर एक सीट दोघांना दिल्याचा मला फायदाच झाला. पुढच्या तिन्ही सीटवर माझ्याशिवाय कोणीही बसलेले नव्हते. थोड्याच वेळात खिडकीतुन दिसणारे ढगांचे पुंजके बघायचा मला कंटाळा आला. बाजुला नजर फिरवली तर वॉशरुमच्या बाजुने येउन एक इसम माझ्या शेजारी येउन बसला. पाठोपाठ दुसर्‍याने उरलेली एक सीटही बळकावली. हा काय प्रकार आहे हे मला झेपेना. भारतीय रेल्वेच्या शौचालयात लपून प्रवास करणारे महाभाग मला माहिती होते. पण विमानात पण हा प्रकार चालतो हे मला माहिती नव्हते. शेवटी गो एयर मध्ये काहीही होउ शकते हे मनात बिंबवुन मी गप्प बसलो. थोड्या वेळाने उलगडा झाला की ते लोक "रांगेत" होते. आतला माणूस बाहेर आला की माझ्या शेजारचा तुंबलेला माणूस आत घुसायचा. आता जास्त ताप व्हायला लागला. एवढी घाउक रांग मी याधी कुठल्याही फ्लाइट मध्ये नव्हती बघितली. माणसे यायची कसनुसा चेहेरा करुन बघायची. थोड्या वेळाने नंबर लागायचा. माझ्या बाजुच्या सीटा म्हणजे तुंबलेल्या लोकांसाठी वेटिंग रुमच झाली होती. थोड्या वेळाने एक ४- ५ वर्षाचा पोरगा येउन बसला. दोन मिनिटे त्याने वाट बघितली आणि अखेर म्हणाला "अंकल बहुत जोर की लगी है" मी ब्लँक झालो. काय बोलावे ते कळेना. जोर की लगी है म्हणजे? मी काय करावे अशी अपेक्षा आहे? मी काय सुलभ शौचालयाचा चालक, संचालक, संस्थापक आहे का? मी काय करु शकणार तुला घाईची लागली आहे तर? पण अखेर मुलावर दया येउन मी "रांगेत" उभ्या राहिलेल्या एका माणसाला पोराला पुढे जाउ द्यायची विनंती केली. त्याच्या चेहेर्‍यावर पोरं तुम्ही जन्माला घालणार त्रास आम्हाला होणार असले काहीसे भाव दिसले. पण हो म्हणाला बिचारा. पोर माझे नाही हे त्याला ओरडुन सांगावेसे वाटले. पण काय करणार? गप्प बसलो. हे म्हणजे खाया पिया कुछ् नही गिलास तोडा बाराना टाइप झाले. अखेर एकदाचे विमान दिल्लीला लँड झाले आणि मी सुटकेचा निश्वास टाकला. पण माझे भोग अजुन संपले नव्हते. दिल्ली - श्रीनगर सेक्टरला सेम ताप. परत माझी सीट दुसर्‍याला दिलेली. वर ती बाई ( म्हणजे हवाई बाई. तिला मी मागच्या सेक्टर वर पण हाच प्रकार झाल्याचे सांगितले) मला तोंडभरुन म्हणाली "you should have informed this to the ground staff" मग मात्र माझे डो़के सटकले. माझा पुणेरी बाणा दाखवत मी तिला विचारले "You mean to say that i should have assumed that Go Air ground staff is idiot enough to repeat the same mistake again?" (वाचताय ना मी किती फर्डे इंग्रजी फाडतो ते). अखेर परत अल्फा, ब्राव्हो, डेल्टा चा खेळ खेळत मी एकदाचा स्थानापन्न झालो. तासाभरातच विमान श्रीनगरपाशी पोचले. आणि खिडकीबाहेर बघुन मी तृप्त झालो. कापूस पिंजुन ठेवावा तसे ढग आणि त्या ढगांआडुन डोकावणारी "स्नो व्हाइट " म्हणजे काय त्याची अनुभुती घडवणारी हिमशिखरे. फोटो न काढण्याची एयर होस्टेसच्या सुचनेला फाट्यावर मारुन कॅमेर्‍याचा क्लिकक्लिकाट सुरु झाला. जे दिसले जे अनुभवले ते याआधी अनेकांनी अनुभवले असेल. युरोप अमेरिका वारी करणार्‍या हाय फ्लायर्स साठी हा नजारा काही नवीन नसेल. पण माझी ही पहिलीचे वेळ होती. गो एयर चा त्रास आणि तिकीटाचे पैसे वसूल झाले. हा तर फक्त ट्रेलर होता. पिक्चर तो अभी बाकी थी.