परदेशी गेलेले भारतीय

हे म्हणजे बँकेत व्याज कमी मिळतं म्हणून नफा कमावण्यासाठी शेअरमध्ये पैसे गुंतवणार्‍यांनी बाजार आपटल्यावर सरकारकडे नुकसान भरपाई मागण्यासारखं आहे

शेअर बाजारात नफा/ नुकसान गुंतवणूक करताना लक्षात घेतलेले असते. युक्रेनमधे जे घडतय ती साधारण परिस्थीती नाही, आणि ते तसे काही होईल हे अपेक्षीतही नव्हते. बाकी आपलीच पोरं तिथे अडकले आहेत, त्यांना मदत करणे हे योग्य आहे.

आपलीच पोरं तिथे अडकले आहेत, त्यांना मदत करणे हे योग्य आहे. हे मान्य केलं तरी तेथून परत येणाऱ्या किती तरी मुलांच्याकडे साधी कृतज्ञता नाही हे खटकतं. सरकारने केले तर त्यात उपकार नाहीत. असली कृतघ्नतेची भाषा पाहून याना युक्रेन मध्येच सोडून यायला पाहिजे होते असा संतापजनक विचार इथल्या लोकांच्या डोक्यात आला तर त्या काही गैर नाही असे वाटते. त्यांना परत आणणे हि मानवतावादातून केलेली कृती असली तरी ती सरकारची थेट जबाबदारी नाही. केवळ ते भारतीय नागरिक आहेत म्हणून सरकार त्यांना परत आणते आहे हे योग्यच आहे. पण त्यांना सरकारने ड्युटी साठी पाठवलेलं नव्हतं. ते स्वतःच्या खर्चाने आणि स्वतः च्या जबाबदारीवर तेथे गेले होते. याशिवाय देशाकडचे अमूल्य परकीय चलन वापरून गेलेले होते याउलट आखातात गेलेले कर्मचारी हे तेथून अमूल्य असे परकीय चलन भारतात पाठवत होते. तेंव्हा या दोघात तुलना करणे चूक आहे.

युक्रेन मधील भारतीयांना भारत सरकारनें मदत करायला पाहिजे परंतु फुकट विमानप्रवास वगैरे जरा जास्त होतंय. युक्रेन मधून आलेल्या बहुतेक विधर्थ्यांनी भारत सरकारचे आभारच मानले आहेत, निदान मी तरी बातम्यांवर असेच पाहिले आहे कदाचित काही विद्यार्थी असतीलही कृतघ्न. परंतु भारत सरकारने अशा संकटामध्ये शक्य होईल तेव्हढी मदत करायला हवी. काही दिवसांपूर्वी आपल्या राज्यातील मेडिकलच्या काही विद्यार्थ्यांचा अपघात होऊन सर्व मृत्युमुखी पडले होते, त्यात एका भाजप आमदाराच्या मुलाचाही समावेश होता. केंद्र सरकारने त्या केसमध्ये ही आर्थिक मदत केली होती. मुळात भारतात एकाच वेळीं अपघात होऊन दहा-बारा लोक मृत्यू होण्याचे कितीतरी प्रसंग घडत असतील पण प्रत्येकालाच काही भरपाई मिळत नाही.

विद्यार्थ्यांनी परदेशी शिकायला जातानाच सरपे कफन वगैरे बांधून लास्टची वोवाळणी करुन निघावे. सोबत एक तिरंगा आणि दोस्त दुश्मन राष्ट्रांची लिस्ट सतत बाळगावी. म्रुत्युपत्र केले तर वेल अ‍ॅन्ड गुड. एखादा तसा इन्शुरन्स केल्यास घरच्यानाही फायदा. तेथे शिकताना भारतीय दूतावासाच्या सतत संपर्कात राहावे, दूतावासात घर मिळाल्यास वेल अ‍ॅन्ड गुड. किमान महिनाभर पुरेल इतका अन्नसाठा, मोबाईल बॅटरी आणि हजारभर किलोमीटर चालण्याची शारिरिक क्षमता बाळगावी. किमान दोस्त राष्ट्रात पोहोचू शकू इतका पैसा, वेळ आणि ताकत ह्याचा बॅकप घरच्यासहीत सर्वांनी ठेवावा. आपण ज्या देशात शिकायला जातोय त्या देशाची माहीती आपल्या देशाला किंवा दूतावासाला नसणार आहे हे गृहीत धरुन पावले टाकावी. युध्द सुरु होण्याआधी कोणता देश आपल्या देशासाठी अधिक जवळचा आहे त्याचा विचार करुन ट्वीट बिट करावे. बॉम्ब पडायला लागायाच्या किमान २४ तास आधी भारताला निघायच्या विमानात बसावे. देश आपल्यासाठी काय करतो ह्यापेक्षा आपण देशासाठी काय करतो याची सतत जाणीव ठेवावी. देश काही करत असेल तर ते योग्यच असणार आहे, त्यासाठी सर्वांनीच खुल्या दिलाने त्याचे स्वागत केले पाहिजे. जे काही करत आहे त्याबद्दल आभार् मानले पाहिजेत. त्यात कुठलेही राजकारण नसते तर असती ती केवळ आस्था ह्याची जाणीव ठेवून वर्तन करावे. . . . हे पुढे आपण करुन घेऊ. आत्ता सध्या काय?

https://youtu.be/tFnl81osXUI Ungrateful students.

लायक मुलांना वैद्यकीय शिक्षण मिळतं. गुण कमी पडले आणि देणगीही जास्त वाटते अशी मुलं युक्रेन ला जातात. देशाची लायकी न काढता अशांची काढा! इथले डॉ उत्तम आहेत राजकारणी सोडता कुणी उपचारासाठी परदेशात जात नाही मजुरी हा विषय नीट समजून घ्या. इथे रूपये मिळतात, परदेशात परकिय चलनात मोबदला मिळतो तो रुपयाच्या तुलनेत खुप जास्त वाटतो पण खर्चही परकीय चलनात असतो. आयटी क्षेत्रातील सगळेच परदेशात जात नाहीत. आणि जगातील मोठ्या अनेक आयटी कंपन्या परदेशात आहेत, त्यांना बुद्धिमान लोक हवे असतात आणि स्थानिक उमेदवारापेक्षा आशियाई कमी पगारात मिळतात. डॉलर युरो वगैरे चलन भारतीय रुपया च्या तुलनेत कमी पटीने बळकट आहेत, साहजिकच भारतीय रुपया मूल्यात तिकडचा पगार निश्चितच अधिक ठरतो. असो. देशात राहायचं की परदेशात हा ज्याचा त्याचा प्रश्न आहे, तिथे आपत्ती ओढवली तर देशाला हाक देणं स्वाभाविक आहे पण फुकटेगिरी अमान्य

ही भुमी संतांची तशीच बलवंतांची, " मऊ मेणाहुनी आम्ही विष्णुदास कठिण वज्रास भेदु ऐसे भले तरीं देउ कासेची लंगोटी नाठाळांच्या माथी हाणु काठी " तुकाराम महाराजाची शिकवण लक्षात आहे हे विसरू नकोस. तुका म्‍हणे ऐशा नरा। मोजून माराव्या पैजारा।।” .

देणगीही जास्त वाटते

वाटत नाही हो सर ती जास्त असते(च) ना, चांगल्या खासगी वैद्यकीय महाविद्यालयात शिक्षण घेण्यापेक्षा जर युक्रेन वगैरे परवडत असेल तर खासगी वैद्यकीय शिक्षण शुल्क ह्या विषयात गंभीर विचार आणि संस्थात्मक बदल करणे गरजेचे आहे.

शिक्षण,नोकरी साठी परदेशात जाणे गैर नाही परंतू मायदेशा बद्दल आदरभाव हवा कृतज्ञता हवी संकटकाळात मदतीची आपेक्षा रास्त अर्थिक ओझे टाकू नये युक्रेन मधून परत येणाऱ्या विद्यार्थ्यांना वैद्यकीय महाविद्यालय प्रवेशाची मागणी चुक.

भारतात अनागोंदी कारभार माजला आहे,युक्रेन भारता पेक्षा पण उत्तम देश आहे. मेडिकल चे शिक्षण देणारी सरकारी कॉलेज भारतात लोकसंख्या च्या प्रमाणात अतिशय नगण्य आहेत युक्रेन,बंगला देश,रशिया जर भारतीय मुलांना योग्य पैशात मेडिकल चे शिक्षण देत असेल तर. भारताने त्यांचे आभार मानले पाहिजेत. महाराष्ट्र,कर्नाटक,तमिळ nadu ह्याच राज्यात जास्त सरकारी मेडिकल कॉलेज आहेत. बोल बच्चन उत्तर भारत इथे पण भारतीय असल्याचा फायदा घेत असे. एमबीबीएस होण्या साठी एक कोटी खर्च येतो. किती लूट करणार. सरकार नावाची संस्था अस्तित्वात आहे की नाही. स्वतःची चड्डी फाटली आहे आणि दुसऱ्यांना पूर्ण कपडे घाला असा सल्ला इथे प्रतिसाद मधून सर्व देत आहेत.

भारतीय आहेत ते! अडचणीत आहेत म्हणून सुखरूप घरी आणने सरकारचे काम आहे. त्यासाठी काहीही करावं लागलं तरी सरकारने केलं पाहिजे. पण.... त्याचा खर्च १००% त्यांच्या कडून वसूल केलाच पाहिजे. युरोप ला शिकायला गेलेत म्हणजे खूप गरीब आहेत असे शक्यच नाही (काही सन्माननीय अपवाद असतील कदाचित).

परदेशी शिक्षणासाठी जावे काय ?

गरीब असले तरी शिष्यवृत्ती घेऊन जावे, पैसे असले तर स्वांत सुखाय, स्वतःचं जीवन समृद्ध करण्यासाठी जावे. जोपर्यंत सरकार नावाच्या यंत्रणेला यात काही गैर आढळत नाही तोपर्यंत आपल्याला विरोध असण्याचे कारण नसावे.

अशा परिस्थितीत सरकारने आपल्याला फुकट नेलं पाहिजे असा त्यांचा आणि पालकांचा आग्रह का?

पालकांचा आग्रह असतो की सरकारी निती अशी आहे ते एकदा पाहिले पाहिजे. सरकारला नको तिथे फुकट पैसे वाटायची सवय लागली आहे ती बदलली पाहिजे. देशी दारु पिऊन मेले वाटा पैसे, अपघातात मेले वाटा लाखो रुपये ही गोष्ट बदलली पाहिजे. आवश्यक असेल तिथे मोफत वैद्यकिय सेवा, प्रवास सेवा, अन्नधान्य सेवा जरुर पुरवावी. ती मानवतेच्या नावाने केलेली कृती असेल. पैसे वाटण्याची सवय मोडली पाहिजे. युक्रेनच्या बाबतीत म्हणायचे तर युद्ध चालू झाल्यामुळे अनागोंदी चालू आहे. सरकार ने फुकट आणले तरी ज्यांना ओरडा करायचा ते करतातच आणि पैसे मागीतले तरी लोक बोंबलणारच ! मात्र आता जीव वाचविणे हे महत्त्वाचे असल्यामुळे सरकारने पैशाचा विचार करु नये. पैसे खर्च होतील पण १०० पैकी १० लोकांच्या मनात जरी देशाबद्दल कृतार्थ भाव जागृत झाला तर असे लोक देशासाठी भविष्यात काहीना काही चांगली कामे नक्की करतील त्यामुळे ती एक प्रकारची गुंतवणूक आहे असे समजावे. आपल्यापैकी बरेच जण कोविड काळात शहरे सोडून आपापल्या गावाकडे पळालो होतो. काही गावांनी प्रेमानी आश्रय दिला तर काहींनी गावाच्या वेशीवरच अडवले. त्यामुळे संकटसमयी मायभुमीकडे आपला ओढा असतोच आणि मायभुमीने आपले अपराध पदरात घेऊनदेखील आपल्याला शरण द्यावे हे गैर नाही.

सर्वात खटकलेली गोष्ट म्हणजे एकिकडे अनेक विद्यार्थी व पालक कृतज्ञता व्यक्त करत असताना अनेक विद्यार्थी उद्धटपणे बोलताना, अरेरावी करताना दिसून आले आहेत.

व्यक्ती तितक्या प्रवृत्ती. दुर्लक्ष करणे सोयिस्कर ! मात्र कृतज्ञता व्यक्त करावी, उद्धटपणा करु नये ही आपली संस्कृती असावी.

सरकारी अधिकारी/ मंत्री यांची दखल न घेता वा त्यांनी केलेल्या स्वगताला प्रतिसादही न देता विद्यार्थी दिसत होते.

हे स्वागत समारंभाची जे फालतू प्रकरण आहे ते एकदम बंद करावे. सरकारी अधिकारी, मंत्री यांनी हारतुरे घेऊन स्वागत करणे अयोग्य ! घरी गेल्यावर घरच्यांना वाट्टेल ते करु द्या !

या विद्यार्थ्यांना तिथे परत जाणं शक्य नसेल तर इथल्या वैद्यकिय महाविद्यालयात प्रवेश दिला जावा अशी मागणी केली जात आहे. भारतीय विद्यार्थ्यांनी यांच्यापायी आपलं नुकसान का सहन करावं?

येथील विद्यार्थ्यांच्या पोटावर पाय येणार नाही हे पाहून काही मार्ग काढता आला तर पहावा. नाहितर बाहेरुन येणार्‍या विद्यार्थांनी आपल्या नशीबाला दोष द्यावा आणि एखादे वर्ष कळ काढावी. ही परिस्थिती कायम राहणार नाही. एकंदरीतच संकटकाळात आपली वर्तणूक कशी असावी, संकटाचा मुकाबला कशा प्रकारे करावा याची रुपरेषा ठरविण्यात आपण भारतीय तोकडेच पडतो. त्यामुळे केवळ सरकारला दोष देऊन चालणार नाही. त्यामुळे सरकार देखील चुकले असेल, मुले देखील चुकले असतील मात्र त्या चुका मागे टाकून, त्यातून योग्य धडा घ्यावा यातच आपले हित आहे. मात्र एकंदरीतच गे मायभू तुझे मी फाडीन वस्त्रे सारी | उचलीन तुझ्या पुढ्यातल्या सार्‍या नोटा आणी नाणी | मायभू माझ्यापुढे तुझी रडगाणी कशाला ? माझ्या डॉलरमुळेच तुझ्या रुपयाला अर्थ आला | अशी वृत्ती ठेऊ नये हि विनंती.

रास्त खर्च घ्यावा. एअर इंडिया तिकीट जर महाग झाले असेल तर एक किमान दर (ना नफा ना तोटा) ठरवून प्रमाणित तिकीट दर घ्यायला हरकत नव्हती. खरं तर परत या अशी नोटीस जारी करतानाच रास्त दरात अधिकच्या फ्लाईटस (फेर्या) उपलब्ध करुन द्यायला हव्या होत्या. कदाचित आत्ताचा लोड कमी झाला असता. सरकार खूप प्रयत्न करुन सर्वांना परत आणत आहे. युक्रेनच्या आत सध्याच्या युद्धाकाळात त्यांच्यासाठी दळणवळण वाहतूक उभी करणे हे तिथल्या एम्बसीच्या मर्यादित कर्मचारीसन्ख्येला कठीण होते. युक्रेनच्या स्वत:च्या सिस्टीमच कोलमडल्या असताना एम्बसी काय सोयी उभ्या करु शकणार? किमान आजूबाजूच्या अन्य देशांत पोचू शकलेल्या विद्यार्थ्यांना मदत केली त्याबद्दल त्यांनी भारत आणि अन्य सर्व देशांबद्दल कृतज्ञ असले पाहिजे.

भारत सरकार नी आणि सर्व राज्य सरकार नी इतकी मेडिकल कॉलेजेस निर्माण करावीत की प्रतेक इच्छुक मुलाला डॉक्टर होता aale पाहिजे . ते पण योग्य फीस मध्ये...त्या साठी सरकारने हवं तर सरकारी यंत्रणांचा फालतू खर्च बंद करावा. पंतप्रधान करोडो रुपयाच्या गाडीत फिरायचे काही कारण नाही. सरकारी नोकरांना त्यांची गुणवत्ता आणि रिटर्न बघून च पगार द्यावा. आमदार ,खासदार,मंत्री ह्यांच्या वर होणारा फालतू खर्च कमी करावा. तरी पैसे कमी पडत असतील तर लोकांवर टॅक्स लावावा. इथे प्रश्न. युक्रेन मध्ये भारतीय का जातात मेडिकल चे शिक्षण घेण्यासाठी हा आहे. त्याची उत्तरं अपेक्षित आहेत.

काय गंमत आहे बघा, आमच्या लहानपणी अमेरिकन सरकार त्यांच्या नागरिकांची परदेशात कशी काळजी घेते किंवा पाठराखण करते याच्या सुरस कथा ऐकवल्या जायच्या आणि भारतीय सरकार कसे दरिद्री, दळभद्री म्हणून गळे काढले जायचे. आता सरकार आंतरराष्ट्रीय पातळीवर थोडी पत राखून आहे, गरजेच्या वेळी मदत करत आहे तर त्याबद्दल पण तक्रार. अहो चार टाळकी एकत्र आली की वर खाली बोलणे होणारच. इथेच बघा ना, सरकारने काहीही केले तरी त्यात खोट काढणारे काही आयडी आहेतच की. आपले नागरीक सुरक्षीत परत येत आहेत यातच आनंद मानायचा. You can't satisfy everyone everytime.

समजा जर, माझा मुलगा अशा वेळी अडकला असता तर, माझी आवश्यकता, मुलगा परत सुखरूप येणे माझी जबाबदारी, त्यासाठी आलेला खर्च, सरकारला देणे बात खतम्

लेखातील भावनेशी सहमत. विद्यार्थी फारच कृतघ्न वाटले. उत्तरप्रदेश निवडणुकीत एका सभेत 'ऑपरेशन गंगाची' घोषणा झाली आणि मला खुप आनंद झाला. की आता सगळी मुले सुखरूप येतील त्याच बरोबर 'ऑपरेशन गंगेचा इव्हेंट' देशभर कसा साजरा होतो याचीही खुप उत्सुकता होती, हे नम्रपूर्वक कबूल करतो. जस जसे विद्यार्थी यायला लागले तस तसे व्हिडियो बघायला मिळत होते. काही प्रामाणिक तर काही मिडियासाठी असलेले. पण विद्यार्थ्यांचा तो तुटकपणा मला अजिबात सहन होत नव्हता, आवडला नाही. आजकालच्या पीढ़ी आणि आमची पीढ़ी याची तुलना मनातल्या मनात केली. त्यात रोमानियाच्या महापौराचं बोलणं, त्याचे ते झापणे त्याचाही त्रास झाला. एका व्हीडीयोत विद्यार्थ्यांना 'भारत माता की जय' अशा घोषणा द्यायला लावलेला व्हिडिओ पाहण्यात आला. भारत मात्ता की जय म्हणते वेळी मुलाचा उत्साह जबरा होता आणि त्याच वेळी 'मा.मोदी' यांचा जयजयकार करतांना त्यांचा तो मावळलेला उत्साह, त्यांचं ते गप्प राहणे बिलकुल आवडले नाही. सरकारने वेळीच धावपळ करून आणले त्याचं काही कौतुक विद्यार्थ्यांना दिसले नाही. विद्यार्थ्यांचा तो अलिप्तपणा, तुटकपणा, ती त्यांची टीका, सगळी दृश्य पाहुन मन खिन्न झाले. सध्या फार उदास वाटत आहे. -दिलीप बिरुटे

एकही विद्यार्थ्याने ukrain मध्येच राहून तेथील नागरिकांना वैद्यकीय सेवा पुरवू असे म्हटले नाही .. जरी ते रेडक्रॉस सारख्या संस्थांमधून करता आले असते तरी .