महाराष्ट्रातला बौद्ध धर्म (शंका)

रॉबर्ट नाव घेवून ख्रिस्ती संस्थेकडून आर्थिक मदत आणि हिंदू जात कागदावर दाखवून सरकारी मदत दोन्ही फायदे. हे खरंच आहे का? असेल तर अयोग्य आहे, कायदा याला परवानगी देतो? हिंदू धर्मातील जातीची भलावण करीत नाही पण जे हिंदू धर्म सोडून गेलेत आणि त्याचे कारण जात व्यवस्था हे देतात यांना एक प्रश्न सतत विचारावासा वाटतो - तुम्ही हिंदू धर्मातील अन्यायामुळे चिडून धर्म सोडला तर मग ज्या धर्मात जात हा प्रकारचं मान्य नाही तिथे जात का लावता ? म्हणजे जो हिंदू दलित चिडून ख्रिस्ती झाला त्याने हिंदू दलितांना मिळणार्या सोयींन्वरील हक्क पण सोडून दिला पाहिजे ! दोन्ही बाजूने डमरू का वाजवता .. नाहीतर हिंदू धर्म तरी सोडायचा नवहता ! ख्रिस्ती मराठा, ख्रिस्ती ब्राम्हण हि काय भानगड? चालूगिरी नुसती

सौंदाळा,

बौध्द किंवा कोणताही धर्म बदललेले लोक रोटी-बेटी व्यवहार करताना आपल्या जुन्या धर्मातील जातीप्रमाणेच करतात अशी बरीच उदाहरणे पाहिली आहेत.

भारतात जात हीच सामाजिक ओळख आहे. याचं कारण की भारतात लोकं स्वत:ची ओळख म्हणून जातच लावतात. वैयक्तिक ओळख हा प्रकार भारतात जवळजवळ नाहीच. जी काही ओळख आहे ती समूह म्हणूनंच असते. हे चांगलं की वाईट हा भाग वेगळा. सांगायचा मुद्दा असा की जात बदलून नवी जरी घेतली तरी ओळख जुनीच लावावीशी वाटते. आ.न., -गा.पै.

Rajesh188,

धर्मांतरित बौध्द सोडून मुळ बौध्द धर्मीय लोकांची लोकसंख्या 1% पण नाही त्याची काय करणे असावीत.

याचं कारण माझ्या मते असं की, बौद्ध हा रूढ अर्थाने धर्म नाही. जरी तथाकथित विद्वानांनी कितीही कंठशोष केला तरी बौद्ध हा धर्म नाही. कारण की त्यात स्मृतीच नाही. सर्वसामान्य लोकांना आचरता येईल असं काहीही नव्हतं. ना कसले सामाजिक नियम होते. नियम जरूर होते, पण ते सदस्यांसाठी होते, उर्वरित समाजातल्या लोकांसाठी नव्हते. बौद्ध हे विशेषण भिख्खु, श्रमण, इत्यादींना लावण्यासाठी आहे. गृहस्थी माणूस बौद्ध नसतो. आंबेडकरांनी बौद्ध म्हणून जी काही ओळख दिली आहे त्यात उपासनेचा काहीही संबंध नाही. ती एक सामाजिक सोय आहे. आ.न., -गा.पै.

आंबेडकरांनी धर्म जशाच्या तसा स्विकारला नव्हता, त्यात २२ प्रतिज्ञा अ‍ॅड केलया होत्या. चर्चेत त्याचा उल्लेख नसल्यचे आश्चर्य वाटले. 1.मी ब्रह्मा, विष्णु, महेश यांना देव मानणार नाही किंवा त्यांची उपासना करणार नाही. 2.राम व कृष्ण यांना देव मानणार नाही किंवा त्यांची उपासना करणार नाही. 3.मी गौरी-गणपती इत्यादी हिंदू धर्मातील कोणत्याही देव-देवतेस मानणार नाही किंवा त्यांची उपासना करणार नाही. 4.देवाने अवतार घेतले, यावर माझा विश्वास नाही. 5.गौतम बुद्ध हा विष्णुचा अवतार होय, हा खोटा आणि खोडसळ प्रचार होय असे मी मानतो. 6.मी श्राद्धपक्ष करणार नाही; पिंडदान करणार नाही. 7.मी बौद्धधम्माच्या विरुद्ध विसंगत असे कोणतेही आचरण करणार नाही. 8.मी कोणतेही क्रियाकर्म ब्राह्मणाचे हातून करवून घेणार नाही. 9.सर्व मनुष्यमात्र समान आहेत असे मी मानतो. 10.मी समता स्थापन करण्याचा प्रयत्न करीन. 11.मी तथागत बुद्धाने सांगितलेल्या अष्टांग मार्गाचा अवलंब करीन. 12.तथागताने सांगितलेल्या दहा पारमिता मी पाळीन. 13.मी सर्व प्राणिमात्रावर दया करीन, त्यांचे लालन पालन करीन. 14.मी चोरी करणार नाही. 15.मी व्याभिचार करणार नाही. 16.मी खोटे बोलणार नाही. 17.मी दारू पिणार नाही. 18.ज्ञान (प्रज्ञा), शील, करुणा या बौद्धधम्माच्या तीन तत्वांची सांगड घालून मी माझे जीवन व्यतीत करीन. 19.माझ्या जुन्या, मनुष्यमात्राच्या उत्कर्षाला हानिकारक असणाऱ्या व मनुष्यमात्राला असमान व नीच मानणाऱ्या हिंदू धर्माचा मी त्याग करतो व बौद्धधम्माचा स्वीकार करतो. 20.तोच सद्धम्म आहे अशी माझी खात्री पटलेली आहे. 21.आज माझा नवा जन्म होत आहे असे मी मानतो. 22.इतःपर मी बुद्धांच्या शिकवणुकीप्रमाणे वागेन अशी प्रतिज्ञा करतो.

मला १३ ते १८ बऱ्याच प्रमाणात जमताहेत असं वाटतं. :) बाकी सर्व चर्चेला पास.

वाचून चर्चा करावी.

मुळात धर्म ह्या विषयावर चर्चा करणे म्हणजे वेळेचा अपव्यय आहे. कोणता ही ही धर्म असू ध्या त्यांची स्थापना तीन हजार वर्षा पेक्षा जास्त पुरातन नाही. मानवाला पृथ्वी वर येवून लाखो वर्ष झाली आहेत.आणि जीवसृष्टी का करोडो आणि पृथ्वी ल अब्जो वर्ष झाली आहेत. पृथ्वी ची निर्मिती,जीव सृष्टी ची निर्मिती,माणसाची निर्मिती ह्या विषयी पुर्ण सत्य अजुन तरी कोणालाच नाहीत नाही. सर्व अंदाज आहेत. माणसाने भाषा कधी शिकली काही माहीत नाही माणूस बोलायला कधी लागला. काही माहीत नाही सर्व जीव सृष्टी मध्ये माणूस वेगळा ,बुध्दी मन का. काही माहीत नाही. माणूस हा पृथ्वी वर निर्माण च झाला नाही ही शक्यता खूप जास्त आहे. जंगलात राहताना स्वा अस्तित्व साठी टोळ्या, थोडे प्रगत झाल्यावर स्व अस्तित्व टिकवण्यासाठी समूह. हे बाकी प्राणी मात्रार्त पण आहे. आणि वर्चस्व टिकवण्यासाठी एक समान समाज आणि नंतर धर्म. हीच चढती कमान आहे. मानवी जीवन सुखी होण्यासाठी च दोन अडीच वर्ष पूर्वी थोडे समजदार झाल्यावर लिखाण झाले ते म्हणजे धर्म ग्रंथ. प्राणी हत्या अमान्य. मनुष्य हत्या अमान्य . चोरी करणे अमान्य . खोटे बोलणे. अमान्य. हिंसा अमान्य . व्यसन अमान्य. ही समान तत्व सर्व धर्मात आहेत. कारण दोन किंवा तीन हजार वर्षापूर्वी . वरील गोष्टीचं मानव जातीचा विनाश करण्यास कारणीभुत ठरल्या असत्या. आता कोणतेही धर्माचे पालन करते असू ध्या. धर्मांनी सांगितलेल्या कोणत्याच चांगल्या गोष्टी पाळत नाहीत . फक्त द्वेष करण्यासाठी च धर्म वापरला जातो. बुद्ध धर्म विज्ञान वादी आहे भारतीय बौध्द धर्मीय सांगतात . पण भारतीय बौद्ध खऱ्या आयुष्यात बिलकुल तसे नाहीत. कोणत्याच संशोधनात त्यांचे कोणतेच स्थान नाही. चीन ,जपान चा आधार घेणे चुकीचे आहे. चीन ,जपान चा बौध्द धर्म वेगळा आहे. भारतीय बौद्ध धर्मीय लोकांनी फक्त हिंदू देव देवतांची पूजा करू नये हेच एकमेव वाक्य लक्षात ठेवले आहे. बाकी बुद्धांनी दिलेल्या शिकवणी शी त्यांचे काही देणेघणे नाही.. स्पष्ट लिहल्या बद्द्ल क्षमस्व पण हीच अवस्था आहे. आणि बाकी धर्मीय लोकांची पण काही वेगळी अवस्था नाही. धर्म त्याची शिकवण कधीच बुडाली आहे. आता फक्त वर्चस्वाला का किंमत आहे. जसे जंगलात वर्चस्व निर्माण करण्यासाठी प्राणी टोळ्या निर्माण करून हिंसा करतात. हीच तुलना योग्य आहे.

हे वाक्य च विज्ञाना च्या व्याख्येत बसत नाही. निर्माता नाही हे सिद्ध करा सर्व शंका दूर करा. आणि नंतर दावे करा. अजुन पर्यंत १,टक्का पण माहिती विश्व निर्मिती विषयी माणसाला माहीत नाही. माणूस म्हणजे तरी कोण एक प्राणी त्याचा मेंदू तो पण निसर्गाने च दिला आहे . तो भव्य दिव्य कधीच शोधून काढू शकणार नाही.

rajesh188 तुमच्या पोस्ट मध्ये "पण भारतीय बौद्ध खऱ्या आयुष्यात बिलकुल तसे नाहीत. कोणत्याच संशोधनात त्यांचे कोणतेच स्थान नाही." "भारतीय बौद्ध धर्मीय लोकांनी फक्त हिंदू देव देवतांची पूजा करू नये हेच एकमेव वाक्य लक्षात ठेवले आहे. बाकी बुद्धांनी दिलेल्या शिकवणी शी त्यांचे काही देणेघणे नाही.." तुम्हीच लिहिलंय ना? ह्याला personal remark म्हणतात.

त्यावर चर्चा करावी. मी एका बौद्ध धर्मियांच्या लग्नाला गेलो होतो. कोणतीही हिंदु विधि नव्हती.

बाबासाहेबांनी दिलेला बौद्ध धर्म हा जर तात्कालिक परिस्थितीवरचा एक उपाय असेल तर पुढे काही वर्षांनी बाबासाहेबांचे अनुयायी पुन्हा आपल्या मूळ धर्माकडे, पंथाकडे वळतील का ?

हे काही नीट समजले नाही बुवा. 'तात्कालिक' परिस्थिती कोणती ? आणि मूळ पंथात/धर्मात परत जाण्यात फायदे काय? का जातील ? (Assuming पंथात परत जाणे चा अर्थ स्वतःचा टॅग "बौद्ध" काढून "मू.ध/प" असा लावणे इतकेच अपेक्षित आहे. नसल्यास काय अपेक्षित आहे स्पष्ट झाले तर बरे होईल.)

धर्म बदलून काय फायदा झाला?

प्रथम आपण काही वास्तव पाहू १) हिंदू धर्मा मध्ये कुठीही जातीचा उल्लेख नाही . २) भारतात प्रथम जातीचा उल्लेख हा मुघलांनी केला . नंतर डच , फ्रेंच , नंतर इंग्रजांनी तर जाती व्यवस्था पाडली. ३) भारतातील सर्वाधिक राजे हे मागास वर्गीयच होते आणि राजकारभार हे उच्चावर्णीय करत असत (भाषेचे आणि लिखाणाचे ज्ञान असल्यामुळे ).. त्यामुळे भारतात जातीव्यवस्था होती याला काही पुरावा नाही. वरील नुसार जात व्यवस्था हि इंग्रजांनी फोडो, तोडो आणि राज्य करो यासाठी वापरून राज्य केले, हे आता इतक्या वर्षात तरी डोक्यात फिट बसलेले असेल . पुढे इंग्रजांनी आणलेली जाती व्यवस्था काँग्रेस ने राजकारणासाठी वापरून खात पाणी घातले .. आता मूळ मुद्याकडे वळूया . १) आंबडेकर हे ज्योतीबांना गुरु मनात -- पण ज्योतीबांनी , संभाजी महाराजांन प्रमाणेच धर्म बदलला नाही -- उलट धर्मातील काही गोष्टी समकालीन योग्य नव्हत्या त्या बंद करण्यास भाग पाडले. २) आंबडेकरांना संस्कृत वाचता येत नव्हती ( हे त्यांनी त्यांच्या पुस्तकात लिहिले आहे ) त्यामुळे त्यांनी कधीच मूळ हिंदूंची धर्म ग्रंथ वाचले नाही -- त्यामुळे त्याना हिंदू धर्मा बद्दल काही ज्ञात नव्हते . ३) जसे सचिन ने फक्त क्रिकेट बद्दल बोलावे पण राजकानाबद्दल नको -- कि जे सचिन करतो , पण आंबडेकरांनी नेमकी तीच चूक केली आणि समस्त समाजाला पुन्हा एकदा संकटात टाकून निघून गेले . ४) पूढचा प्रश्न असा आहे कि - लोकांनी धर्म बदलून प्रगती केली आहे का ? याचे वास्तव उत्तर नाही असे आहे .. ५० वर्षांपूर्वी समस्त समाजाची जी परिस्थिती होती तीच आज आहे ( काला पर्यतवे बदल सोडले तर - जसे कि सर्व जण मोबाईल वापरतात ). ५) जसे काही हिंदू धर्मातील कनिष्ट लोकांनी ख्रिचन धर्म स्वीकारला - पण त्यांना अद्याप ख्रिश्चनांच्या मूळ चर्चमध्ये प्रवेश दिला जात नाही , तसाच नवं बौद्धांचे हि आहे .. त्यांना मूळ बौद्ध काही ठिकाणी प्रवेश नाकारतात . ६) त्यामुळे धर्म बदलून पण मूळ प्रश्न हे तसेच राहतात -- उदा . माझ्या गावातील काही कनिष्ठ लोकांनी ६० वर्षापुर्णी ख्रिचन धर्म स्वीकारला पण त्याची परिथिस्ती अजून पण बदलली नाही ,उलट SC च्या कोट्यातील सर्व सुविधा वापरून मूळ SC लोकांना प्रॉब्लेम केला आहे .ह्या लोकांचे आणि आमचे घनिस्ट संबंध आहेत ..पण हल्ली हे लोक रविवारी उपास करू लागलेत हे पाहून मला त्यांची किंवा यायला लागली आहे .

तुमच्या "धर्म बदलून बदल होत नाही .. " या प्रतिसादातला एकूण एक मुद्दा चुकीचा आहे.