कोकण, तळ-कोकण आणि गोवा रोड ट्रिप -१

मारुतीच्या शेपटी सारखा वाढतच चाललेल्या लॉकडाऊन कालावधीचा फारच कंटाळा आलेला असतानाच्या काळात मिपावर दुर्गविहारी ह्यांची गोव्यातल्या किल्ल्यां बद्दलची सुंदर माहितीपुर्ण लेखमालिका आणि गोरगावलेकर ताईंची कोकण व तळ कोकणातल्या भटकंतीची मस्त मस्त प्रवासवर्णने वाचून असे काही टेम्पटेशन आले होते की ह्या आधीच्या कोकण-गोवा भेटींमध्ये तिथल्या अनेक बघायच्या राहिलेल्या गोष्टी पहाण्यासाठी प्रवासावरचे निर्बंध थोडेफार शिथिल झाल्यावर त्वरीत ह्या ठिकाणांना भेट देण्यापासुन स्वतःला रोखू शकलो नाही. COVID-19 मुळे लागू करण्यात आलेले अनेक निर्बंध स्थानिक परिस्थिती नुसार काही ठिकाणी कमी-अधिक प्रमाणात कायम असल्यामुळे तर काही अन्य कारणांमुळे ठरवलेल्यापैकी सगळीच ठिकाणे पाहता आली नसली तरी काही किल्ले, मंदिरे आणि समुद्रकिनारे अशा याआधी न बघीतलेल्या अनेक गोष्टी ह्या वर्षीच्या जानेवारी महिन्याचा शेवटचा आठवडा आणि फेब्रुवारीच्या पहिल्या दोन आठवड्यात केलेल्या कोकण, तळ-कोकण आणि गोवा सफरीत बघता आल्या.

---

बायकोचे ‘वर्क फ्रॉम होम’ सुरु असले तरी असे अचानक पंधरा-वीस दिवसांसाठी बाहेर पडणे तिला शक्य नव्हते मग एकट्यासाठी कार घेऊन जाण्याची काहीच आवश्यकता नसल्याने माझ्या ‘पल्सर १५०’ ह्या बाईक वरून ही सोलो रोड ट्रिप करण्याचा निर्णय घेतला. कोकण, तळ कोकण आणि गोव्यातल्या अनेक भागांत पर्यटन तसेच इतरही काही कारणांसाठी कित्येकदा जाणे झाले असले तरी किनारी मार्गाने मात्र कधी प्रवास घडला नव्हता त्यामुळे ज्या ठिकाणचे रस्ते सुस्थीतीत असल्याची खात्रीलायक माहिती मिळाली तेवढा प्रवास किनारी मार्गाने करायचे ठरवले आणि त्या अनुषंगाने गुगल मॅप्सच्या सहाय्याने प्रवासाचे सोयीस्कर मार्ग, एकुण अंतर ह्याचा अभ्यास करून मुक्कामाची ठिकाणे निश्चित करायला घेतली. थोड्या अभ्यासांती खालील प्रमाणे ट्रिपचा कच्चा आराखडा तयार झाला. जातानाच्या प्रवासात पेण - भरणे नाका - रत्नागिरी - कुडाळ ह्या प्रत्येक ठिकाणी १ रात्र मुक्काम. पाचव्या दिवशी गोव्यात पोहोचल्यावर ४ ते ५ रात्री करमळीला मुक्काम करुन गोव्यातील शक्य तेवढे किल्ले पाहुन झाल्यावर कुडाळ - रत्नागिरी - भरणे नाका असा उलट क्रमाने परतीचा प्रवास करत ह्या तिन्ही ठिकाणी आवश्यकतेनुसार प्रत्येकी ४ ते ५ रात्री मुक्काम. करमळी, कुडाळ, रत्नागिरी आणि भरणे नाका ह्या ठिकाणांना केंद्रस्थानी ठेउन त्यांच्या आसपासच्या परिसरातील पर्यटन स्थळे पाहण्यासाठी जाऊन येऊन होणाऱ्या सुमारे दोन हजार किलोमीटर्सच्या ह्या प्रवासासाठी वीस ते पंचवीस दिवस लागतील ह्याचा अंदाज आला. अर्थात एवढे दिवस लागण्यामागे दोन कारणे होती. पहिले महत्त्वाचे कारण म्हणजे आता काही त्रास होत नसला तरी आधी केलेल्या अति बाईकिंग मुळे मणक्यातली गॅप कमी होऊन उद्भवलेल्या नर्व्ह कॉम्प्रेशनच्या समस्येमुळे असह्य पाठदुखीने बेजार होऊन गेल्या वर्षी हॉस्पिटलमध्ये ॲडमीट व्हावे लागले होते. तिथून सुटका होताना मिळालेला (पण माझ्यासाठी प्रत्यक्ष आचरणात आणण्यास अशक्य कोटीतला असा 😀) 'ह्यापुढे कधीही बाईक न चालवण्याचा' डॉक्टरी सल्ला खुंटीला टांगून ही सफर बाईकवरून करण्याचा मांडलेला प्रस्ताव घरच्या मंडळींकडून बिनविरोध पास करून घेण्यासाठी सलग मोठ्या अंतराचे टप्पे गाठण्याचे टाळुन एखाद दुसरा अपवाद वगळता दिवसभरातला प्रवास जास्तीत जास्त शंभर ते सव्वाशे की.मी. एवढा मर्यादित राहील अशा प्रकारे दौऱ्याची एैसपैस आखणी केली होती. आणि दुसरे कारण म्हणजे पुर्वीपासुनच पर्यटन करताना घाई-गडबड, अनावश्यक दगदग टाळुन शरीराला व पर्यायाने मनाला कष्ट / त्रास होऊ न देता निवांतपणे आणि प्रसन्न चित्ताने भटकंती करत पर्यटन स्थळांचा आनंद घेणे पसंत असल्याने रोज प्रवास न करता अधेमधे विश्रांती घेण्यासाठी काही मोकळे दिवसही त्यात धरले होते. सर्व प्रवासासाठी ठरवलेल्या मार्गांचे आणि पर्यायी मार्गांचे गुगल मॅप्सवर साठवून ठेवलेले नकाशे आणि मुक्कामासाठी निश्चित केलेली ठिकाणे ह्या दोन गोष्टी सोडल्या तर कुठलेही नियोजन नसलेली पण त्यामुळेच अगदी लवचिक, स्वछंद, उनाड अशी ही भटकंती होती. एक दिवसही कुठल्या हॉटेलमध्ये मुक्काम करायचा नसल्याने अमुक तारखेला तमुक ठिकाणच्या हॉटेलमध्ये बुकिंग केले आहे म्हणून त्या दिवशी तिथे पोचलेच पाहिजे असेही काही बंधन नव्हते त्यामुळे आणखीन दोन-चार दिवस वाढले किंवा कमी झाले तरी काही फरक पडत नव्हता. ऑफिसची कामे मार्गी लावल्यानंतर २० जानेवारी २०२१ रोजी घरी जेवण झाल्यावर दुपारी तीनच्या सुमारास मी सहलीला सुरुवात केली आणि प्रवासातील पहिला टप्पा गाठण्यासाठी पेणच्या दिशेने निघालो. पळस्पे फाट्यावर चहा पिण्यासाठी एक दहा-पंधरा मिनिटांचा थांबा घेतला आणि पुन्हा प्रवासाला सुरुवात करून सव्वा पाचच्या सुमारास ७५ की.मी. चा प्रवास पूर्ण करून पेणच्या जवळ असलेल्या आमच्या विकएंड होमवर पोचलो. घरी जाऊन थोडावेळ आराम केला आणि मग फ्रेश होऊन एका पूर्व नियोजित कार्यक्रमाला जाण्यासाठी साडे सहाला खाली उतरलो. पहिल्या लॉकडाऊनचा संपूर्ण कालावधी मी ह्या ठिकाणी व्यतीत केलेला असल्याने आता इथला मित्रपरिवार चांगलाच विस्तारला आहे. मी आज इकडे मुक्कामाला येणार आहे हे माहित असल्याने आमच्या घरापासून चालत पाच सात मिनिटांच्या अंतरावर असलेल्या एका मित्राच्या फार्म हाऊसवर संध्याकाळी सात वाजता आमची सहा जणांची मैफिल रंगणार होती तिथे जायला चालत निघालो. माझ्या आधी दोन मेम्बर्स चिकन आणि ब्लेंडर्स प्राईडच्या २ बाटल्या घेऊन तिथे पोचले होते. आज काय विशेष विचारले तर म्हणे स्टार्टर म्हणुन कौलावर बनवलेला चिकन सुक्खा आणि नंतर जेवायला शाही बिर्याणी असा मेनू ठरवला आहे. रायगड जिल्ह्यात फार्म हाऊसवर होणाऱ्या पार्टीज मध्ये जानेवारी आणि फेब्रुवारी ह्या दोन महिन्यांमध्ये जणू काही अलिखित नियम असल्या प्रमाणे स्टार्टर म्हणुन बहुतेक वेळा 'पोपटी' लावली जाते. मातीच्या मडक्या मध्ये तळाला आणी मधे भांबूर्डीचा पाला वालाच्या/पावट्याच्या शेंगा, बटाटे, अंडी आणि चिकन अशा गोष्टी भरल्यावर पुन्हा भांबूर्डीचा पाला भरून मडक्याचे तोंड बंद केले जाते. मग ते मडके उपडे ठेऊन त्याच्या भोवती लाकडे आणी भरपूर पेंढ्याचा ढीग रचून जाळ पेटवला जातो. त्यात घातलेल्या वालाच्या/पावट्याच्या शेंगा, बटाटे, अंडी आणि चिकन अशा गोष्टी भांबूर्डीच्या पाल्यातील पाण्याच्या अंशावर चांगल्या शिजतात आणि चवीलाही फार छान लागतात. पोपटी बरेचदा खाल्ली आहे आणि आवडतेही, इतकेच नाही तर मला ती लावताही येते. पण आज ह्या मंडळींनी कौला वरचे चिकन ही काहीतरी नवीनच टूम काढली होती. निदान माझ्यासाठी तरी हा प्रकार नवीन होता. फार्म हाऊसचा केअर टेकर आणि त्याची बायको हा पदार्थ बनवण्यासाठी चिकन मॅरीनेट करण्याच्या तयारीला लागले तोवर बाकीचे तीन मेम्बर्सही हजर झाले. सगळ्यांच्या गळाभेटी झाल्यावर मग प्याले भरले गेले आणि गप्पा सुरू झाल्या. ह्या पाच जुन्या मित्रांच्या ग्रूपमध्ये माझा प्रवेश गेल्या वर्षीच्या एप्रिल महिन्यात झाला असला तरी आम्हा सर्वांचे खुप घनिष्ट संबंध निर्माण झाले आहेत. धमाल मस्तीच्या वातावरणात मीठ आणि चाट मसाला भुरभुरलेल्या काकडी, गाजर, टोमॅटो आणि बिटच्या चकत्या खात व्हिस्कीचा पहिला राउंड झाल्यावर एकाने ते कौलावरचे चिकन बनवायला घेण्याचे फर्मान सोडले. केअर टेकरने त्यासाठी बाहेर काही दगड रचून चुल वगैरे मांडुन त्यावर दोन कौले ठेउन बाकी सगळी तयारी केलेली होतीच, फर्मान ऐकल्यावर त्याने जाळ पेटवला. मला तो प्रकार कसा बनवतात हे बघायची उत्सुकता होती त्यामुळे मीही बाहेर आलो.
कौलावरचे चिकन

बनवताना तेलाचा मुबलक वापर करावा लागत असला तरी हा पदार्थ त्यावर थोडे लिंबु पिळुन खाताना चवीला मात्र एकदम झकास लागत होता. सलाड आणि ह्या चिकन सुक्खा सोबत चौथा राउंड सुरू असताना साडे दहाच्या सुमारास आमच्या बरोबर असलेल्या मित्राच्या हॅाटेलचा कर्मचारी रिक्षाने शाही बिर्याणीचा टोप, रायता आणि पापड घेउन आला. साडे अकरा वाजता जेवण झाल्यावर दोन गाड्यांतुन सर्व जण आपापल्या घरी जायला निघालो. अगदीच जवळ घर असल्याने पुढच्या प्रवासासाठी शुभेच्छा देऊन मला सोडल्यावर बाकीची मंडळी पेणच्या दिशेने निघुन गेली. उनाड भटकंतीच्या सलामीचा दिवस आणि गोव्याला जाण्यापुर्वीचा ‘वॅार्म अप’ छान झाला होता 😀 उद्याचा भरणे नाक्यापर्यंतचा प्रवास १४५ कि.मी. चा होता. सकाळी अकरा वाजेपर्यंत निघुन अगदी रमत गमत गेलो असतो तरी पाच वाजेपर्यंत पोचणे सहज शक्य असल्याने सकाळी लवकर उठण्याची गरज नव्हती. पुढचा भाग : कोकण, तळ-कोकण आणि गोवा रोड ट्रिप -२