शेअरमार्केट ची बाराखडी... भाग २.१ : Technical Analysis - Heikin-Ashi charts आणि bollinger bands

आधिचे भाग - भाग ० : Basics - By गणेशा - https://misalpav.com/node/48553 भाग ०.१: मार्जिन - By बिटाकाका - https://misalpav.com/node/48574 भाग १: Fundamental Analysis - By गणेशा - https://misalpav.com/node/48578 -------------------------------------- प्रस्तावना : प्रस्तावना लिहावी लागण्याची तशी गरज नसेल असे आधी मला वाटलेले.. पण तसे नसल्याने लिहितो. आता आपण Technical Analysis पाहणार आहोत. Historical price आणि volume यावरून statistical trend नुसार एक trading discipline करने म्हणजे technical analysis.. आता हे analysis प्रत्येकाचे वेगळे असु शकते.. प्रत्येकाचे आकलन आणि execution वेगवगेळ असु शकते.. एक point एखाद्याला buying सुचवू शकतो.. तोच एखाद्याला selling वाटतो.. १. त्यामुळे Technical Analysis मध्ये प्रत्येक व्यक्तीच्या Analysis चा आणि प्रत्येक method चा respect करावा असे मला वाटते... Market हे discipline शिकवते पण त्याच बरोबर respect others हि quality हि ते आपल्यात build करू शकते...आणि याचा उपयोग आपल्याला सर्व ठिकाणी होऊ शकतो. आता हे वेगवेगळे निष्कर्ष का येतात? तर समजा बाहेर पाउस पडत असताना आपण काही जणांना त्याचे पाणी आणायला सांगितले तर काही जण बाटली भरून पाणी आणतात.. काही छत्री उलटी धरून त्यात पाणी झेलतात.. काही बॅरल पत्र्याखाली किंवा गच्ची च्या आउटलेट ला ठेवतात..काही बादली भरुन पाणी आणातात, भले चिखल कपड्यांना लागुन ते आणलेले पाणी ते कपडे धुण्यातच गेले तरी चालेल आणि काहीजण खिडकीतुन हात बाहेर काढून आपल्या तळहातावर पावसाचे पाणी झेलतात.. पण ह्यातले कोणते बरोबर हे व्यक्ती सापेक्ष असते... तळहातावर पाणी झेलानारा हि जास्त आनंदी असु शकतो..त्याच्या म्हणण्याने तो सुखी असतो.. तसेच इतर ही.. असेच अगदी share market मध्ये असते...analysis वेगवगेळे असते.. आणि मिळणारा नफा हा सुद्धा वेगवेगळा असतो. २. Charts हे stock च्या price आणी volume movements चा graphical representation असतात.. त्या त्या Time Frame मधली movement तो दाखवत असतो.. जरी तो trading signal देवुन , भविष्यातील price movement कशी असेल हे दर्शवित असला तरी हे लक्षात घेतले पाहिजे, Charts हे price आणी volume प्रमाणे historical statistical values वरुन बनले जातात, ना की Charts वरुन future price बनली जाते. आणि हे लक्षात आले कि आपल्याला उमगते कि technical analysis हे १०० % बरोबर नसते.. त्यामुळे प्रत्येक व्यक्तीचे स्वताचे असे analysis बनले जाते, आणि त्या प्रमाणे त्याने बघितले पाहिजे की आपले ७०-८० % analysis बरोबर आले पाहिजे, जर असे झाले तरच ती व्यक्ती यश्वस्वी होण्याच्या मार्गावर असते. ३. जास्त technical analysis methods ची सरमिसळ सुद्धा कामाला येत नाही.. Analysis करताना हे लक्षात घ्यायचे की आपल्याला कुठली method चांगली वाटते आणि बरोबर ठरते.. त्यानुसार आपल्या २-३ methods वापरून analysis केल्यास success rate जास्त असु शकतो आणि आपले Confusion कमी होते. ४. सर्वात महत्वाचे, ही लेखमाला ज्यांना share market चे ज्ञान घ्यायचे आहे किंवा अर्थसाक्षर व्हायचे आहे त्यांच्या साठी आहे, या मधुन माझा वयक्तीक असा कुठलाही हेतु आणि स्वार्थ नाही.. आणि मी कोणाकडुन ही पैसे घेवुन गुंतवणुक सल्ले देत नाही.. या लेखमाले मधुन माझे फक्त २ स्वार्थ आहेत, एक म्हणजे माझ्या ज्ञानाची उजळणी व्हावी आणि मला ही इतर जनांचे ज्ञान मिळावे आणि दुसरे म्हणजे मला हे सारे लेख इंग्रजी मध्ये हवे आहेत, त्याचा एक पाया येथे बनावा.. ---------------- Heikin-Ashi charts Heikin-Ashi चा शब्दशा अर्थ म्हणजे average bar. Candle stick charts या By default chart मध्ये प्रत्येक Candle ही त्या time frameची (आपण time frame = 1D म्हणजे १ दिवस अशीच सगळी कडे घेवुयात), Open, Close , High and Low ह्या values दाखवते. Heikin-Ashi technique काय करते तर ह्या Candle stick charts ला जास्त easier पद्धतीने वाचायला , आणि त्यापासुन trend analysis करायला मदत करते. ते तुम्हाला Uptrend किंवा downtrend दर्शविते. Heikin-Ashi Candle ही दिसायला Candle stick charts मधील Candle सारखीच असली तरी ती वेगळ्या पद्धतीने Calculate केली जाते. आपण प्रत्येक Heikin-Ashi Candle कशी chart वरती plot केली जाते ते पाहुयात. Open= 1/2 * (Open of Previous Bar + Close of Previous Bar) म्हणजेच Open हा previous bar चा midpoint असतो Close= 1/4 (Open+High+Low+Close of Previous Bar) म्हणजेच Open हा previous bar चा average price असते. High आणि Low values मात्र त्याच मागच्या Previous Bar च्या जश्याच्या तश्या असतात. आपण येथे आता chart बघुयात. १. Candle stick chart Vs Heikin-Ashi chart



या चार्ट्स वरुन आपल्या लक्षात येते की, Heikin-Ashi chart मध्ये Uptrend किंवा downtrend त्या stock मध्ये चालु झाली आहे का ते smoother पणे आपल्याला कळते. याचा उपयोग करुन आपण आपली position कुठे घ्यायची आणि कुठे विकायची हे ठरवु शकता. या Heikin-Ashi chart ला फक्त एकटे न वापरता या बरोबर आपण जर bollinger bands चा आपण वापर केला तर आपली position आपल्याला अधिक चांगल्या पद्धतीने आणि चांगल्या value ला खरेदी करता येते किंवा विकता येते. bollinger bands Stocks हे Volatile असतात, म्हणजे रोज ज्या पध्दतीने Stocks High आणि Low बनवत असतात त्याला आपण त्या time frame ची Volatility म्हणु हा Volatility report आपल्याला nse च्या site वरती ही मिळतो. साध्या statistic च्या भाषेत यालाच आपण standard deviation म्हणतो. आणि standard deviation आपल्याला readymade पणे ज्या indicator ने कळते त्या चे नाव आहे bollinger band. आणि या मध्ये आपल्याला standard deviation बरोबर Moving Average पण कळत असल्याने फक्त Moving Average हा वेगळा indicator , chart वरती लावण्याची आपल्याला गरज लागत नाही. आता तुम्ही पहिल्यांदा Heikin-Ashi मध्ये तुमचा chart, Convert करा. त्यानंतर तुम्ही indicator मधुन bollinger band select करा. असा..

नंतर bollinger band ला Right click करुन खालील फोटो मध्ये दाखवले आहे तसे त्याचे setting करुन घ्या

या setting मध्ये Period मी २० निवडला आहे, म्हणजे 20DMA २० दिवसाचे moving average नुसार values plot होतील. आणि standard deviation = १ आहे. bollinger band हे नेहमी pair मध्ये काम करते . म्हणुन आपण आनखिन एक या सारखाच दुसरा bollinger band, chart वरती plot करायचा. यावेळेस setting सगळे तसेच ठेवायचे फक्त standard deviation = २ ठेवायचे. म्हणजे तो SD ला multiplier करतो आणि chart वरती bands तयार होतात. Upper band , middle band आणि lower band. आता वरच्या फोटोत दाखवल्या प्रमाणे तुम्ही Heikin-Ashi मध्ये तुमचा chart बदलला नसल्यास तो त्यात बदला. तो आधी किंवा नंतर तुम्ही तो बदलु शकता. आता तुमचा chart असा दिसेल bollinger bands

म्हणजे आता Heikin-Ashi बरोबर तुमच्याकडे bands असतील, वरचा हिरवा रंगाचा वरचा band , खालचा लाल रंगाचा आणि मध्ये निळी लाईन ही moving average दर्शविते. Analysis for Positional Trading प्रथमता हे लक्षात घ्या, bollinger bands ची width जेव्हडी जास्त तेव्हडी volatility त्या stock मध्ये जास्त. Positional Trading करताना नेहमी लक्षात घ्या volatility ही कमी पाहिजे, Intra day trading ला volatility जास्त असल्यावर फायदा होतो.Positional Trading ला मात्र ती कमी हवी. आपल्याला Heikin-Ashi trend दाखवते, ज्या वेळेस stock Candle ह्या lower band मधुन वरती जाताना moving average cross करत असतील तेंव्हा तुम्ही तो stock खरेदी करायचा.. आणि जेंव्हा Upper band मधुन trend reversal झाल्यावर(किण्वा moving average खाली येताना cross करत असेल तेंव्हा ) तो stock विकायचा. माझे सांगायचे झाल्यास मी गेल्या महिन्यात ३२६ रुपयाला, वरती दिलेला बंधन बँक हा stock विकत घेतला आणि ३६० ला तो विकला. माझ्या Analysis ने तो ३७५ जाणार होता, ३७० गेल्यावर माझ्या trailing stop loss हिट झाला. ------------ थांबतो.. समोर समजुन सांगायला खुप सोप्पे आहे, लिहायला तेव्हडेच अवघड.. समजुन घ्या.. अभ्यास करा..आणि अभ्यासावरती कायम विश्वास ठेवा... जग जे negative बोलत असते, त्यात त्यांचा अभ्यास नसल्याने अपयश आलेले असते हे लक्षात घ्या.. Slow and steady हीच यशाची खरी गुरुकिल्ली आहे.. वाचायला किचकट वाटाले तरी प्रयत्न करा.. नक्कीच हे इतके अवघड नाहीये.. - गणेशा..