WhatsApp च वापरणार की सिग्नल,टेलिग्रामवर जाणार?

WhatsApp ची नवीन पॉलिसी देत बसत नाही.कारण आतापर्यंत ती पाठ झाली असेल.काहीजणांना वाटतंय हे नवीन धोरण धोक्याचं आहे; काहीजण म्हणतायत आधीच नागवे झालो आहोत अजून काय नागवे करणार? वगैरे. याच अनुषंगाने आलेल्या दोन फेसबुक पोस्ट पहा. ------------------------------------------------ *#व्हॉट्सअपची_नवीन_पॉलिसी* सोशल मीडिया जायंट असलेल्या व्हॉट्सअपने आपली नवीन टर्म्स अँड प्रायव्हसी पॉलिसी जाहीर करून करोडो वापरकर्त्यांना धक्का दिलाय. आम्ही सांगतो ते मान्य करा, अथवा अकाउंट डिलिट करू अशी गोड भाषेत धमकी दिल्याने वादळ उठले आहे. याशिवाय या प्रायव्हसी पॉलिसीमुळे आपला डेटा आता सुरक्षित असेल का अशी वापरकर्त्यांना चिंता वाटते आहे. कित्येकांनी व्हॉट्सअपला कायमचा राम राम ठोकून टेलिग्राम किंवा सिग्नल वर शिफ्ट होण्याची तयारी केली आहे. खरंच हे भीतीदायक चित्र आहे का? चला तर मग जाणून घेऊया… *आधी आपण व्हॉट्सअपची नवीन पॉलिसी नक्की काय आहे ते समजून घेऊ.* आतापर्यंत आम्ही तुमचा डेटा सुरक्षित ठेवतो असा दावा करणाऱ्या व्हॉट्सअपने नवीन प्रायव्हसी पॉलिसीनुसार वापरकर्त्यांचा डेटा फेसबुक आणि इन्स्टाग्रामसोबत शेअर करण्याचे ठरवले आहे. आता हा डेटा म्हणजे कोणता? तर आपले नाव, आपला नंबर, आपला डीपी, लोकेशन, आपले आर्थिक व्यवहार, एकमेकांना दिलेले पत्ते, शेअर केलेले व्हिडीओ, कॉन्टॅक्टस, आपली राजकीय मते, ज्या ग्रुपमध्ये आहोत त्या ग्रुपची माहिती, त्या ग्रुपची मानसिकता, आपला आयपी एड्रेस… सगळंच! *हा आपला पर्सनल डेटा मिळवून फेसबुक नक्की काय करणार?* फेसबुकने इन्स्टाग्राम आणि व्हॉट्सअप विकत घेऊन या तिन्ही कंपन्यांना एकाच छताखाली आणलंय. या तिन्हीवरचा डेटा जमा करण्यासाठी डेटा सेंटर्स उभारली आहेत. या डेटाचा उपयोग टार्गेटेड ऍडव्हरटाइजिंग आणि पॉलिटिकल कॅम्पेनसाठी केला जाईल. उदाहरणार्थ, तुम्ही व्हॉट्सअपवर कुणासोबत लॅपटॉपविषयी चर्चा कराल तर तुम्हाला फेसबुक लॅपटॉपच्या जाहिराती दाखवायला सुरुवात करेल. व्हॉट्सअपने नुकतेच स्वतःचे UPI व्हॉट्सअप पेमेंट लाँच केले आहे. त्यावर होणाऱ्या व्यवहारावर सुद्धा बारीक नजर असेल. जर तुम्ही एखाद्या पक्षाचे समर्थक असाल तर निवडणुकीच्या प्रचारात तुम्हाला टारगेट करून प्रचार केला जाईल. अधिक विस्ताराने सांगायचं तर समजा मी 'अबक' पक्षाचा समर्थक आहे आणि माझ्या मतदारसंघातील 'अबक' पक्षाचा उमेदवार सोशल मीडियावर स्पॉन्सर्ड कॅम्पेन करत असेल तर फेसबुक त्याची जाहिरात आधी मला दाखवेल. मी त्याला सकारात्मक प्रतिसाद देईन. या माझ्यासारख्या अनेकांच्या सकारात्मक प्रतिसादामुळे उमेदवाराची कॅम्पेन सफल होईल आणि फेसबुकलाही पैसा मिळेल. काही वेळा हे उलट पण होऊ शकतं. आपली राजकीय मते बदलण्यासाठी विरुद्ध बाजूच्या उमेदवाराच्या जाहिरातीचा भडिमार आपल्यावर केला जाऊ शकतो. जो पक्ष जास्त पैसा देईल, फेसबुक त्याचं! बरं, इथपर्यंत ठीक आहे, पण हा डेटा जर फेसबुक तिसऱ्याच कंपनीला विकत असेल तर ते जास्त भयानक असेल. *व्हॉट्सअप साठी टेलिग्राम/सिग्नल हा पर्याय आहे?* हे तर जास्त रिस्की असणार आहे. व्हॉट्सअपचा डेटा सध्या फक्त मालक कंपनी असणाऱ्या फेसबुककडे जातोय. पण टेलिग्राम हे ओपन सोर्स ऍप असल्याने यावरचा डेटा कुठेही जाऊ शकतो. त्याचा कुणीही गैरवापर करू शकतो. टेलिग्राम ही मुळात रशियन कंपनी होती. तिने आपले बस्तान नंतर बर्लिनला हलवले, नंतर व्हाया इंग्लंड ती आता दुबईला स्थित आहे. टेलिग्रामचे सर्व्हर्स सध्या दुबईमध्ये आहेत. आणखी एक पर्याय सिग्नल या ऍपचा सांगितला जातो. या ऍपची निर्मिती ऍक्टन नावाच्या व्यक्तीने केली आहे. हा ऍक्टन म्हणजे व्हॉट्सअपचा सहसंस्थापक. फेसबुकने व्हॉट्सअप विकत घेतले तेव्हा हा राजीनामा देऊन बाहेर पडला होता. सिग्नल हे ऍप तुलनेने अत्यंत नवखे असल्याने त्यांच्या पॉलिसी कश्या असतील ते आज सांगता येणार नाही. थोडक्यात, व्हॉट्सअप सोडून दुसरीकडे जाणे म्हणजे आगीतून फुफाट्यात जाण्यासारखे आहे. *मग आता करायचं तरी काय?* लक्षात घ्या, सध्याच्या युगात प्रायव्हेट असं काहीही राहिलेलं नाही. तुम्ही ज्या ज्या साईटवर जाता तिथे तिथे तुमचा डेटा गोळा केला जातो. तुम्ही जे जे ऍप वापरता तिथेही तुमचा डेटा गोळा केला जातो. जस्ट डायल, इंडियामार्ट यासारख्या साईटवर रजिस्टर करताय? त्यावर रजिस्टर केलेल्या प्रत्येकाचा डेटा मार्केट मध्ये उपलब्ध आहे. नौकरी डॉट कॉम वर रिझ्युम अपलोड करताय? त्या प्रत्येक कॅण्डीडेटचा डेटा मार्केटमध्ये उपलब्ध आहे. ट्रु कॉलर वापरत असाल तर तुमच्या नंबरसकट तुमच्या कॉन्टॅक्ट लिस्टमधल्या प्रत्येकाचा नंबरचा डेटा मार्केटमध्ये उपलब्ध आहे. हे सगळे लपून डेटा गोळा करतात आणि विकतात. फरक एवढाच की, व्हॉट्सअप हे राजरोसपणे सांगून करत आहे. शक्यतो आपली अत्यंत वैयक्तिक माहिती व्हॉट्सअप चॅट मध्ये देणे टाळावे हाच सध्या तरी एकमेव उपाय. जर फारच भीती वाटत असेल तर इंटरनेटचा वापर पूर्णपणे बंद करणे हा शेवटचा पर्याय! *अनुप कुलकर्णी* *सोशल मिडिया मॅनेजर* *स्मार्ट मिडिया सोल्युशन्स* *#अनुपानंद* ---------------------------------------------- जोक मारून झालाय तर आता शिरेसली लिहीते. हे लिहीण्याची माझी टेक्निकल पात्रता शून्य आहे पण गेली सात वर्षं युकेत काम केल्यामुळे Data Protection Act 1998 आणि GDPR सारख्या डोकेखाऊ कायद्यांविषयी जवळून माहिती मिळाली. आमची ॲाफशोर (म्हणजे युके आणि EEU बाहेर कुठलंही लोकेशन, अगदी अमेरीका सुध्धा) ॲाफिसेस ही या दोन कायद्यांचं पालन करणारी असणं आमच्यावर बंधनकारक होतं आणि आहे त्यामुळे याविषयी वाचन, चर्चा आणि ग्राऊंड लेव्हलला काम केलेलं आहे आता तुला काय कळतं यातलं हा प्रश्न बाजुला काढल्यावर मुळ मुद्दा! WA च्या नव्या डेटा पाॅलिसीचं भ्या वाटतंय? तर मग सांगते की या क्षणी तुमची अख्खी जन्मकुंडली, इतिहास, भूगोल हा इंटरनेट वर उपलब्ध आहे. डिप/डार्क वेबच्या अंधाऱ्या दुनियेत हा डेटा वाट पाहतोय ते कोणीतरी त्यावर बोली लावायची. हे डार्क वेब गुगल सर्चवर सापडत नाही. याला ॲक्सेस करायचे मार्ग वेगळे पण ते करायच्या भानगडीत पडू नका एवढंच सांगेन. पण आपण इतके गरीब आहोत की आपल्या डेटावर बोली लावायचे कष्ट कोणी घेत नाही गेली आता भिती? सिंह दिसला की कुत्र्याची भिती कमी होते असं वाटलं म्हणून विचारतेय या मानाने मार्कदादा झकरबर्ग तुमचा डाटा शिस्तीत, सांगुनसवरून घेऊन तो ‘स्टोर’ करताहेत. ह्यात आणि एका नाॅन एथिकल हॅकरने तो ‘हॅक’ करणं यात तेवढाच फरक आहे जेवढा करण जोहर आणि क्रिस्तोफर नोलन मधे आहे. झकरबर्ग काय करेल डेटाचं? तर तो तुम्हाला टारगेटेड ॲड्स दाखवेल म्हणजे काय तर तुमच्या मित्रांबरोबर तुम्ही गोव्याला जायचा ग्रुप उघडला की तो गोवा टुरीजमच्या ॲड दाखवेल कारण त्या वायझेडला हे कुठं ठाऊक की तुम्ही नुसते प्लान करता, जात नै ते? किंवा तो हो डेटा घेईल आणि इतर १०० मिलीयन लोकांबरोबर ॲड करेल आणि त्यातून एका ठरावीक डेमोग्राफिकचं राजकीय मत, गोष्टी विकण्या-विकत घेण्याचे पॅटर्न्स जमा करून मोठ्या कंपन्यांना विकेल. इसमे कंपनीयोंका घाटा, तेरा कुछ नही जाता जेव्हा फेबु, गुगल सारख्या मोठ्या कंपन्या तुमचा डेटा जमा करतात तेव्हा त्या डेटाचं प्रोटेक्शन आणि सिक्युरीटीची मोठ्ठी जबाबदारी त्याच्यांवर असते आणि यासाठी त्यांची आयटी टिम दिवसरात्र कामही करत असते. हा डेटा एका एक्सेल शीट मधे मावणारा नसतो तर करोडो खर्च करून मोठ्या डेटासेंटर्समधे स्टोर असतो. ही हॅक होऊ शकत नाहीत का? होऊ शकतात पण त्याची शक्यता कमी आहे. ह्याने मार्कभाऊ झकरबर्ग यांची रातोंकी नींद हराम व्हायला पाहिजे, तुमची नै. म्हणजे बघा. तुमचा पगार तुम्ही तुमच्या बेड खाली ठेवता का? नाही ना? बॅंकेत ठेवता ना? मग बॅंकेचा राखणदार तुम्ही निवडता का? की स्वत: जाता रोज कंदील घेऊन रात्री रखवाली करायला. ते बॅंकेचं काम आहे ना? तसंच यालाही डेटा बॅंकच समजा अजून भ्या वाटतंय? मग, - learn online hygiene. कुठला डेटा सोशल मिडीया वर शेअर करायचा कुठला नाही ते शिका. घरचा ॲड्रेस, आई वडिलांचं नाव (हे बरेचदा सिक्रेट प्रश्न असतात), पॅन कार्ड, आधार कार्ड हे असे डिटेल्स टाळावेत - जाहीरातींचा भडीमार झाला तर ती व्हाॅट्स ॲप सारखं absolutely amazing communication tool फ्रि मधे वापरायची किंमत समजा. जाहिरात दिसली की विकत घेतलं अशी तुमची अवस्था असेल तर data privacy is least of your problem dude - राजकिय मतं - नो कमेंट्स. व्हाॅट्स ॲपचे लेख वाचून तुम्ही सारासार विचार करण्याची कुवत गमवत असाल तर data privacy is least if your problem dude अजून भ्या वाटतंय? मग एक वळकटी बांधा आणि हिमालयात रहायला जा हुश्श दमले बै © *हिमाली कोकाटे* Sr. Project Manager, Capegemini UK ---------------------------------------------- सर्वात श्रीमंत एलॉनभाऊ म्हणतात सिग्नल वापरा. काहीजण म्हणतात टेलिग्राम वापरा.आज या दोन्ही अॅप्सची पॉलिसी वापरकर्त्यांची माहिती पेरेंट कंपनीला देणार नाही अशी असली तरी ती उद्या तशीच राहील याची खात्री काय? वापरकर्त्यांची संख्या खूप कमी होऊन आपलंच नुकसान होईल हा विचार झकेरबर्गनी केला असेलच ना? खरच नवी पॉलिसी कितपत धोकादायक आहे? WhatsApp वापरकर्त्यांना उबग आणेल का? काय मत आहे तुमचं यावर?