वैद्यकातील नोबेल-विजेते संशोधन(६) : जनुके व डीएनए

डी एन ए चे चित्र:

मा सा सं हा लेख जोडावा ही वि.

@ कुमार१, नेहेमीप्रमाणेच सोप्या शब्दात साक्षेपी आढावा.

महत्वाच्या संशोधनाचा चांगला आढावा. 'नीलातीत' किरण म्हणजे ?

अनिंद्य आणि वन. ‘नीलातीत’ म्हणजे ultraviolet. विद्युत चुंबकीय लहरींना ठराविक wavelength असते. 380 - 700 nm या पट्ट्यातील लहरी आपल्या डोळ्यांना दिसतात. 380 पेक्षा कमी nm च्या लहरींना नीलातीत म्हणतात, ज्या डोळ्यांना ‘दिसत’ नाहीत.

DNA टेस्ट आणि गुन्हेगाराची ओळख पटवणे यावरही अजून लिहिल्यास मला वाचायला आवडेल.

की आयझॅक अ‍ॅसिमॉव्हची फाउंडेशन ही कादंबरीमालिका आठवते. यातील एका कादंबरीत एका माणसाला जनुकीय बदलामुळे इतरांच्या मनातील विचार कळतात आणि तो एक हुकूमशहा सम्राट होतो. हेच बलस्थानीचे जनुकीय बदल त्याचे कसे मर्मस्थान बनते हे वाचण्यासारखे आहे. असो. एका मस्त लेखाबद्दल धन्यवाद.

ती कादंबरी भन्नाट दिसतेय. त्याबद्दल अजून वाचायला आवडेल. @ वन, तुमचा मुद्दा एका प्रतिसादात उरकण्यासारखा नाही. त्यावर अधिक सवडीने बघू. धन्यवाद !

नेहमीप्रमाणेच माहितीपूर्ण आणि वाचनीय लेख. डी एन ए चे चित्र दिसत नाहीये.

https://www.google.com/search?q=dna+images&prmd=inv&tbm=isch&tbo= मोबाईल वरून डकवताना गंमतच होते बघा. सुमारे तासभर ते मला माझ्या मोबाईल वर पूर्ण दिसते. नंतर लुप्त होते. धन्यवाद !

सोप्या शब्दात उपयुक्त माहिती दिलीत.

सर्वांचे आभार.

मस्त लेख डॉ. कुमार

तुमच्या चलतचित्रातला डी एन ए काय तळपतो आहे बुवा ! आता खरे लेखाला पूर्णत्व आले. धन्यवाद.

इथे आहे: https://www.misalpav.com/node/43691

DNA चा शोध लावणारे James Watson हे सध्या ९० वर्षांचे आहेत. त्यांनी नुकतीच काही वादग्रस्त विधाने केली आहेत. त्यातले एक म्हणजे ‘काळ्या’ वंशाच्या लोकांचा IQ ‘गोऱ्या’ लोकांपेक्षा कमीच असतो आणि याचे कारण जनुकीय आहे. त्यांना असे काही बोलायची सवय पहिल्यापासूनच आहे. त्याबद्दल काही संस्थांनी त्यांना दिलेले पुरस्कार काढून घेतले आहेत. (https://www.theguardian.com/world/2019/jan/13/james-watson-scientist-honors-stripped-reprehensible-race-comments)

वाचली बातमी, वन. काही वलयांकित मंडळींना असते अशी सवय ... काय करणार ?

लेखामध्ये शेवटी जनुकीय उपचारांचा उल्लेख आहे. यासंदर्भात एका अत्यंत महागड्या उपचाराचे वर्णन नुकतेच वाचले. Spinal Muscular Atrophy या नावाचा एक अनुवंशिक आजार असतो. त्याच्या एका प्रकारात दोन वर्षे वयाच्या आतील मुलांसाठी हा जनुकीय उपचार विकसित केलेला आहे. या इंजेक्शनची एका डोसची किंमत तब्बल 15 कोटी 77 लाख रुपये इतकी आहे !!!! (रु. १५,७७,२२,८१२ अशी जालावर आहे. त्यावर कर बीर माहीत नाही !).

भारत व दक्षिण आशियातील अनाथालयातून अनेक मुले लहानपणी पाश्चिमात्य देशात दत्तक जातात. अशा बऱ्याच मुलांचे जैविक मातापिता माहीत नसतात. पुढे ही मुले परदेशात मोठी होऊन स्थिरावतात. मात्र त्यांच्या जैविक पालकांबद्दलचे कुतूहल त्यांना अस्वस्थ करते. मग त्यातले काही भारतात येऊन अशी माहिती मिळवायचा प्रयत्न करतात. पण कायद्यानुसार ती त्यांना दिली जात नाही. अशा इच्छुकांसाठी परदेशात घरच्याघरी स्वतःचा डीएनए अभ्यास करण्याचे प्रयोगसंच निघालेले आहेत. त्याचा उपयोग करून एखादी व्यक्ती स्वतःचे ‘ डीएनए रेखाचित्र’ तयार करते. मग ते चित्र जागतिक डीएनए विदासंग्रहात समाविष्ट केले जाते. त्याच्यातील संगणकीय सूत्रांच्या मदतीने संबंधित डीएनए कुठल्या वांशिक गटाशी जुळतो, ते काढले जाते. अशा चाचणीतून येणारे निष्कर्ष फारसे समाधानकारक नसतात, पण कुतूहलापोटी हे सर्व केले जाते. या विषयाला अजून एक किनार आहे. या माहितीतून एखाद्याला भविष्यात कुठले आजार अधिक होऊ शकतात याचा अंदाज घेता येतो. आज मितीस जवळपास अडीच कोटी इच्छुक या प्रकारचा खटाटोप करीत आहेत !

दानी शापिरो या लेखिकेचा जन्म अमेरिकेच्या फिलाडेल्फिया भागातील फॅरीज् इनस्टिट्यूट ऑफ पॅरेंटहूड या संस्थेतून घेतलेल्या शुक्रजंतूंपासून झाला होता. त्यामागचा दाता नक्की कोण? याचा शोध घेणारे रोचक पुस्तक : ‘जैविक ओळख’ शोधताना.. https://www.loksatta.com/sampadkiya/athour-mapia/dani-shapiro-is-a-well-known-american-character-memoir-writer-biological-identity-akp-94-2664975/