ऑक्टोबर

आयुष्याच्या महत्वाच्या गरजा भागलेली आजची तरुणाई. कुठच्यातरी भयंकर अडचणींमधून मार्ग काढून काहीतरी नेत्रदीपक करण्याची निकड संपलेली. जगण्याचं कारण काय, असा प्रश्न पडतोय, हे कळण्याइतका विचार करण्याची सवय नाही, आणि तरी त्या प्रश्नाच्या गर्तेत कधी ना कधी अडकून भरकटणारी, त्या डोळ्यांत भरणाऱ्या भरकटलेपणावर आपापल्या कुवतीने उत्तरं शोधणाऱ्या, सुचवणाऱ्या जगावर कावलेली तरुणाई. ऑक्टोबरमधला डॅन म्हणून सहजपणे आपला वाटू शकतो. व्यवहारात मंद, आणि तरी काहीतरी करण्याची इच्छा असणारा, ते करण्यासाठी मार्ग माहीत नसलेला, आणि मग ती काही करण्यासाठीची ऊर्जा उगाच जगाला हडतुड करत वाया घालवणारा डॅन. Loser, not at the top of everything in this competitive world असा डॅन. आणि त्याच्याच हॉटेलवाल्या डिप्लोमाची आदर्श विद्यार्थिनी शिउली. सगळं जग डॅनच्या दृष्टीने मूर्ख. शिउली त्याच जगातली अतिशहाणी. शांत, बोलक्या डोळ्यांची शिउली. प्राजक्ताची फुलं एकेक करून हळुवारपणे वेचणारी. मग या सगळ्या कथेत घटना अशी घडते ती एकच. ड्रिंकसुद्धा न करणाऱ्या शिउलीचं नववर्षाच्या पार्टीमध्ये तिसऱ्या मजल्याच्या कठड्यावरून घसरून पडणं. हॉस्पिटलची डिटेल दृश्यं... या पार्टीलापण दांडी मारलेल्या डॅनला तसं त्याचं काहीच पडून गेलेलं नाही. हॉस्पिटलला पण सगळे जाऊन आल्यानंतर हा जातो. आणि मग काहीतरी बदलतं. काहीच न घडणाऱ्या आयुष्यात काहीतरी घडलेलं असतं. त्याला शिउलीचं असं कोमात जाणं हलवून जातं. अर्थात नक्की कुठे काय हललंय, हे न उमजताच. त्यात त्याला एवढंच समजतं की पडण्यापूर्वी तिने 'Where is Dan' हा शेवटचा प्रश्न केलेला होता. इथून तो पुरता अस्वस्थ होऊन जातो. का बरं विचारलं असेल तिने असं? स्वतःला सिद्ध करायच्या नादात स्वतःत अति रमलेला डॅन शिउलीच्या जगण्याशी चालू असलेल्या झगड्यात पुरता रुतत जातो. आयुष्यात आपल्याला भावणारा बहर सापडणं महत्वाचं. अगदी तो ओसरता, ओझरता सापडला तरीही. एखादा बहर अकस्मात आपला बनून जातो. प्राजक्ताच्या फुलांसारखा, कोमेजून देखील आपलं अस्तित्व जाणवून द्यायला सामोरा येतो. तो बहर हे उद्दिष्ट नव्हे, त्याची वाट बघणं, त्याच्याकडून काही मिळणं, हेही उद्दिष्ट नसावंच कदाचित. पण त्याचं असणं त्या आत्मकेंद्रीपणातून मुक्ती मिळवून देतं. स्वतःच्या बाहेर पडलं, की जग सोपं होतं का? 'तुम लोग हर बात चान्स हो तोही करते हो क्या'? हा डॅनचा प्रश्न फार प्रातिनिधिक वाटतो मला. कुणा दुसऱ्याचं झगडणं आपलं बनलं, की आपल्या झगड्याच्या गुंत्यातून सुटणं सहजपणे जमतं का? प्राजक्ताची फुलं आवाज न करता रात्रभर ओघळून पडतात. त्याच गतीने बघायचा, समजून घ्यायचा चित्रपट आहे हा. शिउलीची अम्मा, बहीण, भाऊ, डॉक्टर, नर्स, डॅनचे सगळे मित्रमैत्रिणी, सगळ्यांचे अनुभव मिळून एक प्राजक्ताचा सडा आहे हा चित्रपट. एक तरल अनुभव देणारा ऑक्टोबर, बघणाऱ्या प्रत्येकाला आवडेलच असं नाही. आवडावा असा आग्रहही नाही. मात्र, प्राजक्ताच्या सड्याशी नातं सांगणाऱ्या मनांना बघायला हरकत नाही.