सपाट पृथ्वी; वस्तुस्थितीस नकार; मानसशास्त्र आणि सोडवणूक

प्रतिसादांना उत्तर देताना सोबत आवश्यकते नुसार मनाचा खुलेपणा (मोकळेपणा/ओपन माईंडेडनेस) कसा जोपासावा ? आमच्या या धाग्याची जमेल तशी जाहीरात केल्यास आम्ही स्वागतच करतो. सर्वसाधारण उत्तरदायकत्वास नकार: धाग्याचे लेखक आणि योगदानकर्ते मानवी ज्ञानाच्या समाईक [मराठी शब्द सुचवा] स्रोतांवर काम करणार्‍या स्वयंसेवी व्यक्तींचे व स्वयंसेवी गटांचे एक स्वयंस्फूर्त संघटन आहे. संगणक वापरणार्‍या व आंतरजाल जोडणी (Internet connection) उपलब्ध असलेल्या कुणालाही मजकुरात भर टाकता येते किंवा त्यात बदल करता येतील अशी या प्रकल्पाची रचना असते. येथे लिहिलेल्या कोणत्याही गोष्टीची/माहितीची परिपूर्णता, तिचा अचूकपणा किंवा तिची विश्वासार्हता यांची संबधित विषयांतील तज्‍ज्ञ व्यक्तीकडून पडताळणी झाली असल्याची/मुद्रित शोधन झाले असल्याची/अनुवादांचे माहितीचे समसमी़क्षण झाले असल्याची कोणतीही खात्री/हमी उपलब्ध नाही, हे कृपया लक्षात घ्यावे. याचा अर्थ असा नव्हे की, महत्त्वाची व अचूक माहिती असणारच नाही. तरीपण, येथे आढळण्यार्‍या दस्तएवजांच्या आणि माहितीच्या वैधतेची हमी (खात्री, guarantee) कोणत्याही प्रकारे देता येत नाही. शिवाय येथील दस्तएवज आणि त्यातील माहिती चूकीची आणि कालबाह्य असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. खासकरून मानसशास्त्रीय; वैद्यकीय आणि विधीक्षेत्रातील माहिती चूकीची आणि शिळी माहिती असू शकते. कोणत्याही प्रकारचा सल्ला घेण्यासाठी आम्ही आपणास मान्यताप्राप्त व्यावसायिक तज्ञांचाच सल्ला घेण्यास सूचवतो. येथील प्रतिसादातील लेखनाबाबत कुठे सहमत लिहिले तरी धागा कर्ते त्याच्याशी विषयाशी पूर्ण सहमत असतील असे नाही आणि सर्वप्रकारे उत्तरदायकत्व नाकारतात

चांगला विषय ! इतरांच्या प्रतिक्रिया आल्याच तर वाचण्यास उत्सुक आहे. ;) जे उदा. दिले आहे त्यासंबधी मध्यंतरी काही गोष्टी वाचनात आल्या होत्या {म्हणजे अमेरिकन लोक त्यांची माहिती आणि उत्तरे ! } विषयांतर होइल तरी सुद्धा ती उदा. इथे देण्याचा मोह मला टाळता येत नाही. 1 in 4 Americans Don't Know Earth Orbits the Sun. Yes, Really. Miss Teen USA 2007 - South Carolina ला प्रश्न विचारला गेला होता; “Recent polls have shown a fifth of Americans can’t locate the United States on a world map. Why do you think this is?” त्यावर तिचे उत्तर पुढील प्रमाणे होते :- “I personally believe that U.S. Americans are unable to do so because, um, some people out there in our nation don’t have maps, and, uh, I believe that our education like such as in South Africa and uh, the Iraq everywhere like, such as and I believe that they should, our education over here in the U.S. should help the U.S., err, should help South Africa and should help the Iraq and the Asian countries, so we will be able to build up our future for our children.” असाच प्रकार पुन्हा Miss Utah USA कडुन झाला, तिला विचारलेला प्रश्न होता :- “A recent report shows that in 40 percent of American families with children, women are the primary earners, yet they continue to earn less than men. What does it say about society?” तिचे उत्तर होते :- “I think we can relate this back to education and how we are continuing to try to strive to … … figure out how to create jobs right now. That’s the biggest problem and I think, especially the men, are, uh, seen as the leaders of this and so we need to try and figure out how to create education better so we can solve this problem.” संदर्भ :- असो... इतक सगळ असलं तरी सुद्धा आपण त्यांचेच फेसबुक वापरतो,त्यांच्याच ट्वीटर चे गोडवे गातो,त्यांचेच जी-मेल रोज वापरतो. अनुपम मित्तल यांचे शादी डॉट कॉम अमेरिकेतुनच,सबिर भाटिया हा Hotmail च्या जनकां पैकी एक ज्याला नंतर मायक्रोसॉफ्ट ने विकत घेतले... हे सर्व अमेरिकेतुनच, आपल्या देशातुन का नाही ? आपल्या देशाची $108-billion ची ४० वर्ष पूर्ण झालेली आयटी इंडस्ट्री आपल्या देशासाठी असं काही का देउ शकली नाही ? असा प्रश्न मला पडतो. याच उत्तर आपणच शोधल पाहिजे नाही का ? जाता जाता :- चर्चा ही चर्चा म्हणुन करुन त्यातुन काही नविन माहिती / निष्कर्ष काढता येतात का या दॄष्टीकोनातुन विचार केला की जास्त त्रास होत नसावा, तसे न झाल्यास होतो तो फक्त वाद-विवाद.

अ डिफेन्स मेकॅनिस्म...! टु प्रुव नॉटं टु बी फॉल व्रॉंग सो अल्टीमेटली हुमेवर इस गुड अ‍ॅट आल्ल्वेज प्रुविंग हिज प्वाइंट राइट, अँड व्हेरी किन अबॉट डुइंग सो अगेन अँड अगेन... हॅज बिगेस्ट पोटेन्शिअल ओर इज एक्स्ट्रिम वल्नरेबल टु फॉल फॉर डिनायलिज्म. अर्थात हि तर फक्त सुरुवात आहे... बघुया चर्चा पुढे पुढे काय आकार घेते ते.... बरीच व्यक्तीगत आणि सामुहीक अशी उदाहरणे दिसतात, नमूद करेनच पण जाणीवपुर्वक दुखावणेही टाळेन.

"वस्तुस्थिती" म्हणजे नक्की काय ह्यावर एकदा चर्चा करुयात का ?

पाकिस्तानशी मैत्री करा, ती पण माणसंच असं म्हणणारे राजकारणी डिनायल मोडमधे असतात का नाही? मी पाकिस्तान्याना माणसे समजत नाही. तोही एक डिनायल आहे. पण मला त्यातून बाहेर यायची अजिबात इच्छा नाही.

हें कोण बोललें बोला? 'राजहंस माझा निजला!' . . . तें तिच्या जिवाचें फूल । मांडीवर होत मलूल! तरि शोकें पडुनी भूल-- वाटतची होतें तिजला। 'राजहंस माझा निजला!' ही गडकर्‍यांची कविता डिनायलचे उदाहरण आहे!!

प्रत्येक व्यक्तिला माहिती असूनही सामान्य जीवन जगताना ती घटना माझे बाबत घडणार नाही असा विचार बाळगणाऱ्या आम्हाला काय म्हणता येईल?

१. पृथ्वी गोल आहे कि सपाट आहे कि अजून कशी आहे ते मला माहित नाही. २. खूप जास्त लोक ती गोल आहे म्हणतात म्हणून मी त्यांच्याशी डोके लावत नाही. हो म्हणतो. ३. पृथ्वीचा आकार नक्की कसा आहे यावर मी स्वतः विचार केला नाही असे नाही परंतु ती गोलच आहे या निष्कर्षाप्रत येऊ शकलो नाही. ४. म्हणून मला कोणी पोटतिडिकेने पृथ्वी सपाट आहे म्हणून सांगू लागला तर मी सहानुभूती देऊ शकतो. ५. आता तात्विक/प्रायोगिक चर्चा: पृथ्वी गोल असलयाचे तार्किक पुरावे. ६. 'जहाजाचे बूड अगोदर दिसत नाही'. साईन वेव च्या आकाराचा टॉप असलेला सपाट पृष्ठभाग असू शकतो. शिवाय दिसत नाही म्हणजे 'गोलच' आहे असे नाही, दुसरी कर्व असेल. ७. 'चंद्रावर गोल छाया पडते.' - ती सपाट गोल चकतीचीही पडू शकते. ८. शिवाय जिऑइड आकाराच्या पृथ्वीवर पोल्सवर समुद्र ५० कि मी खोल नाही. मग पृथ्वी गोल कशी. तार्‍यांचा उदयास्त सपाट गृहावरही तसाच होऊ शकतो. माणूस जेव्हा धृवाकडून विषुववृत्ताकडे येतो तेव्हा त्याचा एम आय वाढायला हवा. पण असे काही जाणवत नाही. शिवाय डेवलपमेंट ऑफ स्फिअर करून जर एक आयाताकृती नकाशा बनवला तर तो नॉट टू द स्केल असायला हवा. तेही नसते. हे कसे? ९. तुम्ही अजून सामान्य जीवनातले तर्क द्या. मी त्यांचा फोलपणा सांगतो. १०. मग आता तुम्ही मला अंतरिक्षात घेऊन जाल. एक चक्कर घालून दाखवाल. इथेही मी हेकटपणा करेन. पूर्ण अंदाजे ५९% पृष्ठभाग पाहण्यासाठी एका विशिष्ट उंचीवर जावे लागते. मी म्हणेन की 'जसे चित्र ३ डी दिसते पण असते २ डी तसाच हा प्रकार आहे'. ११. मग आता तुम्ही पृथ्वी (चे परिवलन) थांबवा, मी हाताने वा कसे चाचपडून 'गोलपणा' तपासेन. समजा तुम्ही मला अंतरिक्षात स्थिर केले, प्रुथ्वी थांबवली आणि गोलपणा तपासायचे यंत्र दिले, तरी मी पुन्हा शंभर मुद्दे काढेन. सध्याला तितका विचार आवश्यक नाही. १२. विश्वातल्या खूपच कमी लोकांना नेमके सत्य काय आहे याच्याशी देणेघेणे असते. वारे जसे बदलेल तसे लोक बदलतात. काही विशिष्ट तीव्रतेच्या गोष्टी बदलायला विषिष्ट तीव्रतेचा आघात लागतो इतकेच. कोणतीही गोष्ट कितीही खेचता येते. अगदी प्रामाणिकपणे!!! तेच जगातल्या सार्‍या संघर्षांचे कारण असावे. १३. शास्त्रीय दृष्ट्या मानवाला आज एकही 'अबसॉल्यूट ट्रूथ' माहित नाही. म्हणून डिनायल अक्षरशः कशाचीही होउ शकते. यात एक पॅरॉडोक्स आहे. एक सत्य प्रस्थापित करायला 'किमान ३-४ संकल्पना लागतात' नि 'एक संदर्भ' लागतोच लागतो. यातील प्रत्येक संकल्पना स्प्ष्ट करायला नि संदर्भाचे वर्णन करायला पुन्हा कितीतरी सत्ये माहित असावी लागतात. मग सत्ये माहित करून घ्यायचा प्रयोग चालू कुठून करायचा हा न सुटणारा प्रश्न उभा राहतो. १४. जोपावेतो लोकांच्या श्रद्धांचा रुढ अर्थाने 'चांगल्या' मानवी जीवनावर परिणाम होत नाही तोपर्यंत अशी डिनायल सन्मानाने घ्यावी. उगाच त्यांचा अनादर करू नये.

सध्या एका सौदी धर्मगुरुंचा एक तर्क चर्चेत आहे त्यांचे म्हणणे पृथ्वी स्वतः भोवती फिरत नाही कारण समजा त्यांना विमानाने चीनचा प्रवास करावयाचा असेल तर त्यासाठी विमान केवळ हवेत एकाच ठिकाणी असेल तर पुरेसे व्हावयास हवे पृथ्वी फिरत असेल तर चीन आपोआप विमानाखाली यावयास हवे. ज्या अर्थी विमानाला चीनच्या दिशेने उडावे लागते त्या अर्थी पृथी फिरत नाही स्थीर आहे :) (संदर्भ बातमी) अर्थात ते सौदी दूर आहे आपल्या इथे मुंबईच्या महापौर "स्वाइन फ्ल्यू हा फुफ्फुसाचा आणि हृदयाचा आजार असून, वातावरणात उष्णता वाढल्यामुळे तो पसरतो....स्वाइन फ्लूचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी झाडे लावण्याचा उपायही त्यांनी सुचवला आहे. असे मटा वृत्त आहे.'