मधुशाला - एक मुक्तचिंतन आणि भावानुवाद (भाग ८)

चतुरंगशेठ, उत्तम..बर्‍याच अंतराने आलेला हा भाग ही उत्तम आहे..उरलेले भाग ही लवकर येऊदेत.. =D> चालीत गुणगुणताना काही ठिकाणी अडखळायला होते आहे त्या कडे जरा लक्ष द्यावे ही विनंती... :B (आस्वादक)केशवसुमार (स्वगतः बरेच दिवसात कुठल्या मधुशालेत चकणा खाल्लेला नाही.. 8} काही तरी करायला हवे :W ) (चकणे बहाद्दर)केशवसुमार

हाती घेऊन प्याला मुरली बनुनी आली मधुबाला, हिंदोळत जणु घेऊन येई अधर-सुधा-रस मदिरेला, तिच्या संगती योगिराजही पोचुन जाई महत्पदी, कुणाकुणाही पहा नाचवी कैसी येथे मधुशाला ||४०|| वा! नेहमीप्रमाणेच अप्रतीम! तात्या.

चतुरंग : एकदा की सर्व भावानुवाद झाला की काव्यवाचनाचा समारंभ ठेवा. यातून खरा आनंद मिळेल. शुभेच्छा,

भावानुवाद मस्तच झाला आहे. प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

आणखी एक उत्तम भाग. काही बारीकसारीक प्रश्न : ३६: "प्रकृति" शब्दाचा हिंदी अर्थ "निसर्ग" हा प्रसिद्ध आहे. मराठीत "तब्येत" हा अर्थ अधिक प्रसिद्ध आहे. भावानुवादात "निसर्ग" शब्द बसवता येईल का? ३७: हिंदीत > सुरा-सुप्त होते मद-लोभी जागृत रहती मधुशाला।।३७।। मराठीत मात्र > सुरेत लुप्तचि होत मद्यपी, राहे जागृत मधुशाला ||३७|| मराठीतही "सुप्त" असेच ठेवा अशी माझी फर्माईश आहे. "सुप्त-जागृत" ही जोडी "लुप्त-जागृत" पेक्षा प्रभावी वाटते. ३८: >किरण किरण में जो छलकाती जाम जुम्हाई का हाला, याचा भावानुवाद > किरणा-किरणातुनि हिंदोळे बघ मद्याचा जणु प्याला, बच्चनांची "जुम्हाई" भावली नाही का? हिंदीतल्या रुबाईत जुम्हाई घेणारा "तू"="पीनेवाला" आहे. म्हणून तिथे शेवटच्या ओळीचा अर्थ लागतो - > तारकदल से पीनेवाले, रात नहीं है, मधुशाला।।३८। रात ही जर मद्यप-रूपक असती, तर "पीनेवाली" असे बच्चन म्हणाले असते. "पीनेवाले" म्हणजे "तू", "जुम्हाई"ची मदिरा पीत आहेस, चंद्राची कोर किरणांनी ती मदिरा तुझ्या ओठात छलकत आहे. आणखी एक छोटेसे कोडे: बच्चन म्हणतात - > सुन्दर साकी शशिबाला भावानुवाद > शशि सुंदर साकीबाला "साकी सुंदर शशिबाला" किंवा "सुंदर साकी शशिबाला" असेही वृत्तात बसते... बच्चनांची चंद्र-बालिका तुम्हाला पटली नाही का? सारांश : या रुबाईचा तुमचा भावार्थ बच्चनांच्या रुबाईपासून खूप वेगळा वाटत आहे. (तरी भावार्थ सुंदर आहे, हे सांगणे नलगे.) ३९ : > किसी ओर देखूं, दिखलाई पड़ती मुझको मधुशाला।।३९।। >जिकडे तिकडे दिसे मला तरी सखीच माझी मधुशाला ||३९|| मुळात मधुशाला ही "सखी" नाही, चराचर सृष्टी आहे. तुमच्या भावार्थात "सखी" आहे, आणि अर्थ सुंदरच आहे. (पण मुळातला अर्थ भावला नाही का?) ४० : > योगिराज कर संगत उसकी नटवर नागर कहलाए, याचे > तिच्या संगती योगिराजही पोचुन जाई महत्पदी, म्हणजे आमचा आवडता मुरलीधर कृष्ण हाकलला की तुम्ही :-( ;-) बासरीच्या संगतीने योगिराज कृष्ण नटवर = उत्कृष्ट नट ("नाच्या") होतो. अशा प्रकारे ही मुरली साकी असलेली मधुशाला भल्याभल्यांना नाचवते. असा काही अर्थ हिंदी रुबाईत आहे, तो मराठीत जरा स्पष्ट करावा, ही फर्माईश. आणि ब्रेव्हो! मस्त चालू आहे. आगे बढो, चतुरंग - हम तुम्हारे साथ हैं!

धुंदच होती, हरवुनि जाती, पिऊन मादक मदिरेला, तारकांतुनी प्राशुन घेती, निशा नाही, जणु मधुशाला क्या बात है.... कुठे जरी मी नयन वळवितो, मद्य तरीही दिसे मला, पुन्हा तरी मी नजर फेरतो, तरीही भेटते प्याल्याला, बघता इकडे अथवा तिकडे, मधुबालेविण नाही कुणी, जिकडे तिकडे दिसे मला तरी सखीच माझी मधुशाला ||३९|| अतिशय सुंदर.. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

डॉ.साहेब, कलंत्री तुम्हा सर्वांच्या भक्कम पाठिंब्यामुळे तुम्हा ही वाटचाल सुरु ठेवायला मला बळ मिळते आहे. तुम्हा सर्वांना आणि इतरही सर्व अप्रकट मिपाकर रसिकांना धन्यवाद! काव्य आता हळूहळू कठिण होते आहे त्यामुळे जरा वेळ लागू शकेल तेव्हा सबुरी असावी. चतुरंग

कुठे जरी मी नयन वळवितो, मद्य तरीही दिसे मला, पुन्हा तरी मी नजर फेरतो, तरीही भेटते प्याल्याला, बघता इकडे अथवा तिकडे, मधुबालेविण नाही कुणी, जिकडे तिकडे दिसे मला तरी सखीच माझी मधुशाला व्वा मस्तच..... मदनबाण.....