विवेकवादी दृष्टिकोनातून नाताळचा सण

उद्या आहे नाताळचा सण. नाताळ उर्फ ख्रिसमस हा सण येशू ख्रिस्ताचा जन्मदिवस म्हणून अत्यंत श्रद्धेने साजरा साजरा केला जातो. तसे पाहता येशू ख्रिस्त यांचा जन्म 25 डिसेंम्बर ला झाला याचा कोणताही समकालीन पुरावा उपलब्ध नाही. परंतु भोळ्या भाबड्या ख्रिस्ती समाजाची श्रद्धा म्हणून हा सण साजरा करण्यास कोणाचीही हरकत असण्याचे कारण नाही. पण सण साजरा करण्याची सुद्धा एक आचारसंहिता असली पाहिजे.

आपण काय करतो तर साखरेचा मारा असलेले केक, चॉकलेट यासारखे पदार्थ खरेदी करतो. साखर आरोग्यासाठी विषासमान आहे हे आधुनिक विज्ञानाने सिद्ध झाले आहे. शिवाय आपली मुले केक, चॉकलेट खात टीव्हीसमोर बसून छोटा भीम पाहणार पण ज्यांच्या भरवशावर तो केक खायला मिळतो आहे त्या ऊसतोड कामगारांच्या वाट्याला मात्र शिळी भाकरी. ही विषमता पाहून अक्षरशः मन तुटते. हे कमी म्हणून की काय नाताळच्या आणि नववर्षाच्या स्वागताला उडवले जाणारे ते प्रदूषणकारी फटाके आणि प्रार्थनास्थळांवर पेटवल्या जाणाऱ्या त्या प्रदूषणकारी मेणबत्त्या.

हे सगळे टाळणे आपल्याच हातात आहे.

नाताळच्या दिवशी केक, मेणबत्त्या अशा व्यर्थ गोष्टींवर जो खर्च केला जातो त्याऐवजी गरीब मुलांना कपडे वाटणे, शिधावाटप करणे सहज शक्य आहे. फुगे,फटाके,लाऊडस्पीकर लावण्याऐवजी प्रत्येकाने आपापल्या परिसरात झाडे लावावीत.

याशिवाय आणखीन एक चिंतेचा मुद्दा म्हणजे नाताळच्या मार्फत होणारा अंधश्रद्धेचा प्रसार.

हरणांच्या गाडीत बसून दाढीचे खुंट खाजवत एक माणूस येतो आणि साखरयुक्त चॉकलेट वाटतो ही संकल्पनाच किती विचित्र आहे. हरणासारख्या नाजूक प्राण्याला एका जाड्या माणसाचे वजन ओढायला लावायचे ह्यात काही अर्थ आहे का?

अशा भाकड कथांवर आणखीन किती दिवस आपण विश्वास ठेवणार. विवेकवादाचे संस्कार बालवयातच व्हायला हवेत. अशा प्रकारच्या अंधश्रद्धा आपल्या समाजाचा पाया भुसभूशीत करतात हे लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.

चला तर मग आपण सगळे मिळून एक शपथ घेऊ.
नको सांता आणि नको केक,
येशूला हवे वातावरण नेक,
नको ते फुगे आणि नको तो फटाक्यांचा जाळ,
साजरा करू प्रदूषणमुक्त नाताळ.

( माहिती तंत्रज्ञान उद्योगात काम करणाऱ्या माझ्या एक विवेकी , विचारी , विजिगिषु वृत्तीच्या मित्रवर्यांनी अफाट चिंतनानंतर हे लिहिले )