एआयमुळे भारतातील एंट्री-लेव्हल नोकऱ्यांवर होणारा परिणाम
एआयच्या प्रगतीमुळे जागतिक स्तरावर नोकरी बाजार बदलत आहे आणि भारतातही याचा मोठा प्रभाव पडतोय. तंत्रज्ञान क्षेत्रातील प्रवेशस्तरीय नोकऱ्या विशेषतः एआय ऑटोमेशनमुळे धोक्यात आहेत. अलीकडील अहवालांवर आधारित भारतीय परिस्थितीचे विश्लेषण:
१. तंत्रज्ञान क्षेत्रात फ्रेशर हायरींगमध्ये भीषण घट
- २०१९ पासून भारतातील मोठ्या टेक कंपन्यांनी फ्रेशर भरती ५०% पेक्षा जास्त कमी केली आहे. नवीन भरतीत फ्रेशर्सचा वाटा आता फक्त ७% (पूर्वी १५%) आहे.
- टीसीएस, इन्फोसिस सारख्या कंपन्या फ्रेशर्सची नियुक्ती मंदावल्या आहेत. काही ठिकाणी ज्युनियर भूमिकांसाठीची मागणी कमी झाल्यामुळे नुकतेच नियुक्त झालेल्या इंजिनियर्सना कामावरून काढून टाकण्यात आले आहे.
- स्टार्टअप्स आणि एआय लॅब्स देखील अनुभवी व्यावसायिक किंवा एआय-आधारित ऑटोमेशनला प्राधान्य देत फ्रेशर्सची भरती कमी करत आहेत.
२. एआयने एंट्री-लेव्हल कामांची जागा घेतली
- बेसिक कोडिंग, टेस्टिंग, डॉक्युमेंटेशन, कस्टमर सपोर्ट सारखी कामे (जी पूर्वी ज्युनियर कर्मचारी करत) आता एआयद्वारे केली जातात.
- मेटाचे सीईओ मार्क झुकरबर्ग नुसार, एआय आता मिड-लेव्हल इंजिनियरच्या स्तरावर काम करू शकतो, ज्यामुळे एंट्री-लेव्हल कोडर्सची गरज कमी होत आहे.
- गूगल आणि मायक्रोसॉफ्ट नुसार त्यांचा ३०% नवीन कोड एआयद्वारे तयार होतो, ज्यामुळे ज्युनियर डेव्हलपर्सची मागणी आणखी कमी होत आहे.
३. पारंपारिक पात्रतेऐवजी एआय स्किल्सची वाढती मागणी
- ८७% हायरिंग मॅनेजर्स आता एआय संबंधित कौशल्ये असलेल्या उमेदवारांना प्राधान्य देतात. २५% नोकरी जाहिराती थेट एआय प्राविण्य मागतात.
- पारंपारिक पदव्या पुरेशा नाहीत — एआय, डेटा सायन्स, प्रॉम्प्ट इंजिनिअरिंग मध्ये उपकौशल्य आवश्यक बनले आहे.
- कंपन्या आता "स्किल्स-आधारित भरती" करत आहेत, म्हणून फ्रेशर्सनी स्पर्धा करण्यासाठी एआय कौशल्ये सिद्ध करावी लागतील.
४. भारतीय फ्रेशर्ससमोरील आव्हाने
- कॅम्पस हायरींग फ्रीझ आणि नियुक्तीत उशीर ही सर्वत्र समस्या आहे. अनेक पदवीधर अनेक महिने बेरोजगार राहत आहेत.
- टीअर-२ शहरांमध्ये नोकऱ्यांची वाढ (४८%) जास्त आहे, पण या पदांना अनुभव लागतो. त्यामुळे टीअर-१ शहरांतील फ्रेशर्स अडचणीत आहेत.
- ग्लोबल कॅपेबिलिटी सेंटर्स (GCCs) भरती करत असली तरी त्यांना फ्रेशर्सपेक्षा मिड-कॅरियर व्यावसायिक आवडतात.
५. आशेचा किरण: नवीन संधी आणि उपकौशल्य
- एआयमुळे नव्या भूमिका निर्माण होत आहेत (एआय इंजिनियर, डेटा सायंटिस्ट, प्रॉम्प्ट इंजिनियर) — योग्य प्रशिक्षणाने फ्रेशर्स या लक्ष्य करू शकतात.
- कंपन्या एआय मेंटरशिप प्रोग्रॅम्स सुरू करत आहेत जे फ्रेशर्ससाठी अनुभवाच्या अंतरावर उपाय ठरू शकतात.
- भारत सरकारची राष्ट्रीय एआय धोरण आणि खाजगी क्षेत्रातील पुनर्प्रशिक्षण उपक्रम नोकरींचे नुकसान कमी करण्यास मदत करू शकतात.
निष्कर्ष: जुळवून घेणे किंवा मागे पडणे
एआय भारतातील पारंपारिक एंट्री-लेव्हल नोकऱ्या संकुचित करत असले तरी संधी पूर्णपणे नष्ट होत नाहीत — त्या फक्त रूपांतरित होत आहेत. जे फ्रेशर्स एआयमध्ये उपकौशल्य विकसित करतील, तांत्रिक विशेष भूमिकांवर लक्ष केंद्रित करतील आणि प्रायोगिक अनुभव मिळवतील, त्यांना नोकरी मिळण्याचे मार्ग खुले राहतील. परंतु जे फक्त पारंपारिक पदव्यांवर अवलंबून राहून एआयसोबत जुळवून घेणार नाहीत, त्यांना दीर्घकाळ बेरोजगार राहावे लागू शकते.
याचा मोठा परिणाम सुशिक्षित गुन्हेगारांची संख्या वाढण्यात होउ शकतो. कुणाला याचं भान आहे का?
---
संदर्भः
- [एनालिटिक्स इंडिया मॅगेझिन](https://analyticsindiamag.com/ai-features/entry-level-tech-jobs-are-col…)
- [इंडिया टुडे](https://www.indiatoday.in/technology/news/story/ai-replacing-human-jobs…)