११)
१२)
१३)
१४)
१५)
१६)
१७)
१८)
१९)
२०)
२१)आमच्या बाल्कनितला घेवडा
२२)आमच्या बाल्कनितली फरसबी
२३))बाल्कनितल्या शेवग्याच्या(कलम) शेंगा
ब्रिटिश कौंसल लाइब्ररीतून मी बोनसाइ विषयी बरीच इं पुस्तके पुर्वी वाचली होती. रेखाचित्रे देउन कसं करायचं ते छान लिहिलेलं असतं. समजायला काही अडचण नसते. मराठी पुस्तकांचं आता आली आहेत का ते माहित नाही.
थोडक्यात बोनसाइ माहिती:
चिकणमाती, चिकटमाती वापरायची नाही. पाणी छान झिरपले पाहिजे.जाड खडीसाखरेसारखा मुरूम तळाला, मध्ये भरड आणि वर जाड रवाप्रमाणे थर द्या. तीनचार भोकेवाले पसरट भांडे घ्या. वड, पिंपळ, उंबर, बांबु, संत्रे, लिंबू, जांभूळ इत्यादीची जुनी रोपे उपटून आणून त्यांची मुळे भांडयाच्या तळाच्या भोकांना तांब्याच्या २एमेम तारेने बांधावी लागतात. झाड वाढू लागल्यावर मोजक्याच फांद्या संतुलित राखून तांब्याच्या तारेने फांदीभोवती गुंडाळून वाकवून हळूहळू हवा तो आकार देत वाढवणे हे तीन वर्षाँनी करावे लागते. ही एक कला आहे.
बोनसाइप्रेमिंची एक संस्था असते. तिथे सभासद होऊन झाडांची नोंदणी करावी लागते. दोनशे वर्षाँचा वड पाहिला आहे.
सुमो, बोनसाइ, कल्चर्ड मोती आणि झरे, पर्वत, झाडांच्या आत्म्याची पुजा करणारा झेन हे जपानी लोकांची देणगी आहे .